Ғылым

Попов Николай Николаевич

29.04.2026 4

 

Попов Николай Николаевич
«Казэкопроект» ЖШС Теңіз зерттеулері және жобалау бөлімінің бас маманы

Байланыс телефоны: +7-701-3781458

Эл. почта: fich63@mail.ru

SPIN-код: 3193-5110

Author ID: 982475

ORCID ID - 0000-0003-0926-7337

 

Білімі, ғылыми дәрежесі мен атағы:
1981 жылы Гурьев теңіз балық өнеркәсіптік техникумын бітірді. Мамандық – «Ихтиология және балық өсіру», берілген біліктілік – «Балық өсіру технигі».
1991 жылы Қиыр Шығыс балық шаруашылығы және өнеркәсібі техникалық институтын (қазіргі Қиыр Шығыс мемлекеттік техникалық балық шаруашылығы университеті) тәмамдады. Мамандық – «Ихтиология және балық өсіру», берілген біліктілік – «Ихтиолог, балық өсіруші».
2014 жылы Ресейде «03.02.06 – Ихтиология» мамандығы бойынша биология ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін диссертация қорғады.
2019 жылы «6D060700 – Биология» мамандығы бойынша философия ғылымдарының докторы (PhD) дәрежесі берілді.

 

Ғылыми қызығушылықтары: ихтиология, балық өсіру, су ресурстары, теңіз экологиясы, гидробиология, ихтиопатология.

 

Қолданбалы зерттеу бағдарламалары бойынша ғылыми гранттар:
АР 05131687 – Каспий теңізінің шельфтік аймақтарында анизакидоздың табиғи ошағын бағалау және эпизоотия қаупін айқындау (2018–2020 жж.).

 

Жобаларға қатысуы:

2003–2006 жж. – «Сирек және құнды балық түрлері мен тұқымдарының генофондын сақтау және тұрақты пайдалану» жобасы. Бөлім: Каспий және Жайық өзенінің атырауы.

2009, 2016, 2018–2022 жж. – «Каспий теңізінің Қазақстандық бөлігі биологиялық ресурстарының жағдайын бағалау бойынша кешенді теңіз зерттеулерін жүргізу» жобасына биологиялық негіздеме.

2009 ж. – «Ақжайық» мемлекеттік табиғи резерваты аумағындағы балық шаруашылығы су айдындарынан 2010 жылы балық аулаудың жалпы рұқсат етілген көлемдерін әзірлеу жобасына биологиялық негіздеме.

2007–2009 жж. – «Қазақстан су айдындарының балық ресурстарын басқару принциптерін жетілдіру» жобасы. Бөлім: Орал–Каспий бассейні.

2008–2010 жж. – «Каспий теңізінің қазақстандық секторындағы биоресурстарды сақтау стратегиясын әзірлеу және мониторингтік зерттеулерді ұйымдастыру» жобасы.

2008–2010 жж. – «Каспий акваториясы биоценозының кешенді экологиялық-эпидемиологиялық зерттеуі және оны сауықтыру шараларын әзірлеу» жобасы.

2011 ж. – Солтүстік Каспийдегі «Мұнай төгінділеріне әрекет ету бойынша экологиялық база» (СКЭБР) құрылысы жобасына ҚОӘБ (қоршаған ортаға әсерді бағалау).

2009–2011 жж. – «Қазақстанның негізгі балық шаруашылығы су айдындарындағы биоресурстардың эколого-эпидемиологиялық жағдайына кешенді баға беру және мемлекеттік кадастрын қалыптастыру» жобасы.

1996–1999; 2002–2014 жж. – «Урал–Каспий бассейніндегі халықаралық, республикалық және жергілікті маңыздағы су айдындарының және/немесе олардың учаскелерінің балық өнімділігін анықтау, балық ресурстарын және басқа да су жануарларын шекті рұқсат етілген көлемде алу бойынша биологиялық негіздемелер әзірлеу және су айдындарында балық аулауды реттеу мен режимін ұйымдастыру бойынша ұсынымдар беру» жобасына биологиялық негіздеме.

2013 ж. – «Жүк тасымалдаудың жобаланған бағыты бойынша табиғи ортаны фондық экологиялық зерттеу» жобасына ҚОӘБ.

2013–2014 жж. – «Жамбыл Петролеум» ЖШС учаскесінде үшінші деңгейлі экологиялық өндірістік мониторинг жобасы.

2014–2018 жж. және 2022–2025 жж. – Қашаған, Қаламқас учаскелерінде өндірістік экологиялық бақылау жобасы.

2022 ж. – Қазақстанның Қызыл кітабындағы сирек және жойылу қаупі төнген жануарлар тізімінен кутум балығы түрін шығару бойынша ұсынымдар әзірлеу.

2022 ж. – Каспий теңізінің қазақстандық секторындағы қорық аймағы үшін экологиялық сезімталдықтың интегралдық картасын әзірлеу.

2022 ж. – Жайық–Каспий бассейнінде түбін тазалау жұмыстары кезінде келтірілген залалды есептеу.

 

Кәсіби қызметі:
Кәсіби өтілі – 44 жыл.
1981–1995 жж. Тынық мұхит ғылыми-зерттеу флоты барлау басқармасында (ТУРНИФ) техник, инженер, ғылыми қызметкер, аға ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді (Владивосток, Ресей).
1995–1998 жж. – «Қазақ балық шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» ЖШС-нің ғылыми қызметкері, Атырау, Қазақстан.
1999 ж. – инженер-балық өсіруші, «Орал-Атырау бекіре балық өсіру зауыты» (ОАБӨЗ).
2002–2014 жж. – «Қазақ балық шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» ЖШС-нің аға ғылыми қызметкері, Атырау, Қазақстан.
2014 жылдан қазіргі уақытқа дейін – «Казэкопроект» ЖШС, Теңіз зерттеулері және жобалау бөлімінің бас маманы.

 

 

 

Жарияланымдары:

100-ден астам жарияланымдары бар.

1. Попов Н.Н., Насибулина Б.М., Попова Е.Н.
Орта Каспийдің жағалау аймағындағы теңіз судагының сапалық сипаттамасы.
«Экологиялық, өнеркәсіптік және өрт қауіпсіздігі» атты III Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдарында. Астрахань, 2025. – Б. 52–57.

2. Сокольская Е.А., Попов Н.Н.
Солтүстік Каспийдегі жартылай өткінші балықтар популяциясына техногендік ластанудың әсері.
«Биоалуантүрліліктің өзекті мәселелері және биотехнология» атты II Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдарында. Астрахань, 2023. – Б. 117–119.

3. Kurochkina T.F., Nasibulina B.M., Bakhshalizadeh Sh., Popov N., Kuanysheva G., Fazio F., Ali A.M.
Каспий теңізінің шығыс орта бөлігіндегі планктон қауымдастығының құрылымы мен биомассасы, 2023, 15:138.

https://doi.org/10.3390/w15010138.(Швейцария)

4.  Alieva A.K., Nasibulina B.M., Bakhshalizadeh Sh., Kurochkina T.F., Popov N.N., Barbol B.I., Banaduc D., Jussupbekova N.M., Kuanysheva G.A., Ali A.M.
Құрамында сүйекті балықтар (Percidae) отрядына жататын судактың (Sander lucioperca, Linnaeus, 1758) төмен онтогенетикалық қорек алу әртүрлілігі мен бейімділігі: жағдайлық зерттеу.
Fishes, 2023, 8:395. https://doi.org/10.3390/fishes8080395. Грекия.

5. Абуова Г.Б., Сокольская Е.А., Попов Н.Н.
Қазіргі кезеңдегі Жайық өзенінің гидрологиялық-гидрохимиялық ерекшеліктері.
Прикаспийдің инженерлік-құрылыс хабаршысы, 2023, № 1 (43). – Б. 72–77.

6. Барбол Б.И., Попов Н.Н., Абдырбекова А.М.
Орта Каспийдің Маңғыстау жағалауындағы теңіз судагының (Sander marinus Cuvier, 1828) популяция құрылымы.
ҚазҰУ хабаршысы. Биологиялық серия, Алматы, 2022, № 3 (92). – Б. 139–147.

7.  Попов Н.Н., Костюрин Н.Н., Куанышева Г.А., Гинаятова Д.Е.
Кутум балығы (Rutilus kutum) – Каспий теңізінің қазақстандық бөлігіндегі кәсіптік балық аулауға перспективалы нысан.
«Қазіргі экологиялық саясат: мәні, теориясы және әлеуметтік-экономикалық басымдықтары» атты II Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдарында. Құраст.: Б.М. Насибулина, Т.Ф. Курочкина. Астрахань, 2022. – Б. 94–98.

8. А. M. ABDYBEKOVAA. A. ABDIBAYEVA, N. N. POPOV , A. A. ZHAKSYLYKOVA, B. I. BARBOL, B. ZH. BOZHBANOV , P. R. TORGERSON5//Helminth parasites of fi sh of the Kazakhstan sector of the Caspian Sea and associated drainage basin.// ©2020 Institute of Parasitology, SAS, Košice DOI 10.2478/helm-2020-0030, 241-251.

9. Safaraliev I.A., Popov N.N. // QUALITATIVE ASSESSMENT OF THE STOCK STATUS OF FRESHWATER BREAM ABRAMIS BRAMA (CYPRINIDAE) FROM THE URAL STOCK BASED ON THE LB-SPR METHOD//Journal of Ichthyology. 2022. Т. 62. № 3. С. 476-486.

10. Barbol B.I., Popov N.N., Abdybekova A.M. //QUALITATIVE STRUCTURE OF SANDER MARINUS CUVIER, 1828 IN THE MANGISTAU COAST OF THE MIDDLE CASPIAN// Experimental Biology. 2022. Т. 92. № 3.

11. Сокольский А.Ф., Канбетов А.Ш., Попов Н.Н., Муташев Б.А., Рабазанов Н.И.
Мұнай-газ кен орындарын игеру жағдайында Каспий теңізі суларының қазіргі экологиялық жағдайы.
Ресейдің оңтүстігі: экология, даму, 2021, Т. 16, № 2 (59). – Б. 98–107.

12. Abdybekova A.M., Abdibayeva A.A., Zhaksylykova A.A., Barbol B.I., Bozhbanov B.Z., Popov N.N., Torgerson P.R.//HELMINTH PARASITES OF FISH OF THE KAZAKHSTAN SECTOR OF THE CASPIAN SEA AND ASSOCIATED DRAINAGE BASIN// Helminthologia. 2020. Т. 57. № 3. С. 241-251. (скопус)

13. Зыков Л.А., Курочкина Т.Ф., Насибулина Б.М., Канбетов А.Ш., Попов Н.Н.
Қазіргі экологиялық жағдайдағы
төменгі Еділдегі негізгі кәсіптік балықтарды қолдан көбейту тиімділігін салыстырмалы бағалау.
Астрахань
экологиялық білім беру хабаршысы, 2020, № 4 (58). – Б. 157–167.

14. Zykov L.A., Nasibulina B.M., Kurochkina T.F., Ali A.M., Popov N.N., Saule S.M .//THEORETICAL ESTIMATE OF ENERGY BALANCE AND NUTRITIONAL NEEDS OF THE POPULATION OF RUSSIAN STURGEON ACIPENSER GUELDENSTAEDTII IN THE CASPIAN SEA// The Croatian Journal of Fisheries. 2019. Т. 77. № 2. С. 63-76. (Скопус)

15. Nailya Ibragimova, Saule Shalgimbayeva, Nikolay Popov, and Gaukhar Jumakhanova// The Study of the Heart of A. Boyeri Caspia in Environmental Quality Assessment// The Editor(s) (if applicable) and The Author(s), under exclusive license to Springer Nature Switzerland AG 2021M. Ksibi et al. (eds.), Recent Advances in Environmental Science from the Euro-Mediterranean and Surrounding Regions (2nd Edition), Environmental Science and Engineering, https://doi.org/10.1007/978-3-030-51210-1_334.

16. Nikolay Popov, Nagima Seidaliyeva, Yelnaz Seitkozhanova, Salikha Askar, and Nailya Ibragimova// Feeding characteristics and assessment of histopathological changes in the organs of the Sandpiper goby (Neogobius fluviatilis)//BIO Web of Conferences 100, 04032 (2024) https://doi.org/10.1051/bioconf/2024.

17.   Шустов А.И., Огарь Н.П., Кысыков В.А., Попов Н.Н., Горбунова Н.Ф., Кирикович В.В.
Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі жобасының 7-бөлімі «Экологиялық бағалау» мазмұнының қағидалары мен парадокстары және оның нормативтік-құқықтық негіздері.
Қазақстан ғылымы жаңалықтары, 2021, № 1 (148). – Б. 146–164.

18. Камелов А.К., Попов Н.Н.
Каспий теңізінің солтүстік-шығыс бөлігіндегі вобла балығының (Rutilus rutilus caspicus Jakowlev, 1870) таралуы мен биологиялық көрсеткіштері.
Балық өсіру және балық шаруашылығы, 2020, № 3 (170). – Б. 18–22.

19. Сокольский А.Ф., Попов Н.Н., Кузьменко С.В., Канбетов А.Ш.
Солтүстік Каспийдің биологиялық ресурстарының жағдайы және оларды сақтау жолдары.
Монография. – Астрахань, 2018.

20. Попов Н.Н., Шакиров А.А.
Каспий теңізінің қазақстандық секторының солтүстігіндегі негізгі кәсіптік балықтардың қазіргі жағдайы.
«Ресейдің оңтүстігіндегі су биоресурстары және аквакультура» атты  ғылыми-тәжірибелік конференция материалдарында (Кубань мемлекеттік университетінде «Су биоресурстары және аквакультура» мамандығы ашылуының 20 жылдығына арналған). Жауапты редактор: Г.А. Москул. 2018. – Б. 199–203.