Лица университета
Лица университета
ӨМІРБЕКОВА Жайлы Бөкешқызы – (Байшонас п., Мақат ауд., Гурьев обл. 16.01.1948 ж.т.). Ғылымдарының докторы. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қызметкері.
«Алтынсарин», «Астана», «Қазақстан Республикасының 10 жылдығы», «Қазақстан Республикасының Парламентіне 10 жыл» медальдарымен, «Қазақстан Республикасының білім беру ісінің құрметті қызметкері»,
«КСРО білім беру ісінің үздігі», «Қазақ КСР – ның халық ағарту ісінің үздігі» төсбелгілерімен марапатталған.
ҚАРАЕВ Жауымбай Амантұрлыұлы - 10.05.1956ж.т. – Педагогика ғылымдарының докторы, профессор, 1978 жылы Гурьев педагогикалық институтының физика-математика факультетін математика мамандығы бойынша үздік
(Лениндік стипендиат) бітірген.
3 ғылыми монографияның, 2 оқулыктың, 5 әдістемелік құралдың авторы. Ж.Амантұрлыұлы білім және ғылым беру ісіне қосқан үлесі үшін «Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі» белгісімен және «Қазақстан Республикасы
Конституциясына 10 жыл» медалімен марапатталды.
КАЙНЕНОВ Килымгали (а/с Манаш, Махамбетский р-н., Гурьевскаая обл. 15.03.1952г.р.). Окончил Гурьевский педагогический институт (1973г.), учитель математики.
С 2006 года заместитель акима Атырауской области. Заместитель руководителя Атырауского областного отделения Республиканского общественного штаба кандидата в Президенты РК Н.А. Назарбаева (сент. – дек. 2005г.). Награжден орденом «Құрмет»;, медалью: ”Ерен еңбегі үшін”, значками ”Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі”,Қазақстан Республикасының білім беру ісінің құрметті қызметкері»;.
ХАЛИДУЛЛИН Ғизатолла (Балықшы к. 30.11.1947ж.т.) – тарих ғылымдарының докторы, профессор, ҚР Гуманитарлық ғылымдар академиясының толық мүшесі, Қазақстан жоғары оқу орындарының 2005 жылғы «Үздік оқытушысы»
грантының иегері.
Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің профессоры, «Отан тарихы» кафедрасының меңгерушісі. 1970 жылы Гурьев педагогикалық институтын бітірген. 5 монографиясы, көптеген оқу құралдары жарық көрген.
Жүсіп Қадыр 1937 жылы 10 қаңтарда Атырау облысы, Гурьев қаласында туған. 1961 жылы Гурьев мемлекеттік педагогика институтын бітіргеннен кейін, қаладағы Абай атындағы орта мектепте қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі болып еңбек жолын бастаған.
№11 Алтынсарин атындағы орта мектеп директорының орынбасары, Облыстық халық творчествосы үйінің директоры, №7 М.Әуезов атындағы, №19 Қ.Сәтбаев атындағы мектептерде мектеп директоры болып қызмет еткен.
1982 жылы Гурьев педагогика институтында қазақ әдебиеті пәнінен дәріс берді. Атырау университетінің Қазақ әдебиеті кафедрасының меңгерушісі болды.
2001 жылы Әлеуметтік Ғылымдар Академиясының корреспондент – мүшелігіне сайланған. «Өлке» баспасынан «Естелік» (1993), «Ғылым» баспасынан «Асау Атырау» (1997) өлең жинақтары жарық көрген. «Әдебиет сабағында оқушылардың творчестволық ізденістерін қалыптастыру» (Әдістемелік құрал, 1993), «Орта мектепте лириканы талдау» (Әдістемелік құрал, 1994), «Жұмекен Нәжімеденовтың ақындығы» (Монография, 1995), «Жыр жиһазы» (Монография, 1995), академикжазушы З.Қабдоловтың шығармашылығына арналған монография – «Жазушы. Ғалым. Ұстаз» (1997), жазушы Ә.Кекілбаевтың творчествосына арналған монография – «Шың мен шыңырау» (2000), «Таңғажайып Бейбарыс» (2000), «Алмас жыр» (2003), «Әдеби толғамдар» (2004), «Махамбеттану мәселелері» (2005), «Қазақтың Қабдоловы» (2005), «Жұмекен жұмбағы» (2006) сияқты кітаптар мен монографиялардың авторы.
1988 жылы «Жұмекен Нәжімеденовтың лирикасы» деген тақырыпта кандидаттық, 1996 жылы «Ж.Нәжімеденовтың ақындығы» атты тақырыпта докторлық диссертация қорғаған. Облыс Әкімшілігінің «Құрмет грамотасымен», «Еңбек ардагері», «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл», «Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін», «Ерен еңбегі үшін», «Педагогикалық қызметтегі табыстары үшін» (Ы.Алтынсарин) медальдарымен, «Қазақстан ағарту ісінің үздігі» белгісімен марапатталған.
Филология ғылымдарының кандидаты Қадыр Жүсіп бүгінгі таңда Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінде Әбіш Кекілбаевтың әдеби мұрасын зерттеу орталығының директоры.
Мұхтаров Мұстахим Харенұлы – педагогика ғылымдарының кандидаты, профессор.Оқыған жылдары:1977-1982 жылы Гурьев педагогика институтының Музыка және педагогика факультетін бітірген.
1999 жылы Қазақ хұқтану және халықаралық қатынастар институтын хұқтану мамандығын бітірген .
2002 жылы Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің қаржы және несие мамандығын бітірген.
2007 жылы «Атырау өлкесіндегі музыкалық білім мен тәрбие берудің қалыптасуы мен даму тарихы (1920-1985жж)» тақырыбында кандидаттық диссертация қорғаған.
1986 –1989 оқу жылдары Гурьев қаласындағы №15 Абай атындағы орта мектепте музыка сабағының мұғалімі.
1989 - 2009 жылдары Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінде күндізгі және сырттай оқу факультеттерінің деканының орынбасары, кейін деканы, ректордың көмекшісі .
2006 жылдан Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің академиялық доценті.
2009 жылдан Атырау инженерлік-гуманитарлық институтының педагогика академиялық профессоры, бірінші проректоры қызметін атқарып келеді.
Халықаралық және республикалық басылымдарда 20-дан астам ғылыми мақалалары, әдістемелік нұсқаулар жарық көрген.
СЕРІКОВ Төлеуіш Пәуеденұлы – (Гурьев облысы, Теңіз ауд., Сафон с. 21.02.1948ж.т.). - химия ғылымдарының докторы, профессор, халықаралық инженерлік академияның және ҚР-ның Халықтық инженерлік академиясының академигі. 1964-1969 жылдары Гурьев педагогикалық институтын Химия мамандығы бойынша бiтiрген. Ұзақ жылдар Атырау мұнай және газ институтының ректоры болды.
1969 жылдан бастап бүгінге дейін барлық маңызды ғылыми-педагогикалық жолдан өтті. 1999 жылы Атырау облысы бойынша Қазақстан Республикасы Президентінің сенімді өкілі болды. Ол ғылыми-педагогикалық жұмыстарын қазіргі күні өзі бұрын жетекші болып, қазірде еңбек етіп жатқан Республика бойынша бірден-бір жоғары оқу орны-Атырау мұнай және газ университетінде мұнай-газ өндірістеріне ғылыми кадрларды және инженерлерді дайындауда үлкен үлес қосып отыр. Атырау мұнай және газ университеті негізгі өткен жүзжылдықтың 1980 жылдың бас кезінде қаланды. Содан бері әртүрлі даму сатыларынан және басқару формаларынан өткен институт қабырғасында Т.П. Серіковтың қатысуымен Батыс Қазақстанның жоғары мектебінде және оның ғылыми құрылымының білім және ғылымның дамуына көптеген реформалар және жаңа енгізулер жасалды. Атырау мұнай және газ институтының ректоры қызметін атқарған. Халықаралық және республикалық басылымдарға 230 ғылыми жұмыс жарияланған. 6 монография, 4 оқулық авторы.
Кравченко Надежда Павловна Оқыған жылдары :1973-1978 жылдары
Кубан мемлекеттік университетінде филология ғылымдарының докторы, профессор.
Краснодар қаласы, Ресей Лауреат конкурса "Золотое перо Кубани" (2002), Заслуженный журналист Кубани.
Образование высшее. Закончила Гурьевский педагогический институт (1978), историко-филологический факультет, специальность "Русский язык и литература", аспирантуру при Казахском государственном педагогическом институте, докторантуру при Кубанском государственном университете.
Диссертацию на соискание степени кандидата филологических наук защищала в Саратовском государственном университете (специальность - русский язык), на соискание степени доктора филологических наук - в Кубанском государственном университете (специальности - русский язык, журналистика).
Автор 50 научных и более 1000 журналистских публикаций.
Среди научных работ: монография "Семантика текстообразующих возможностей русских предлогов. Художественно-публицистический аспект" (Краснодар, 2001), научные статьи "Изменения в региональном политическом дискурсе (на примере СМИ Краснодарского края)" (Воронеж, 2004), "Информационный продукт как результат маркетингового исследования" (Москва, 2003), "Модели взаимоотношения власти и прессы" (Москва, 2004), "Агрессия как атрибут журналистики левого направления" (СПб, 2004), "Черты современной российской политической журналистики" (Москва, 2005), "Приемы позиционирования первых лиц региона в местных СМИ" (Москва, 2006), "Функции имен собственных в игровой стилистике языка СМИ" (Майкоп, 2006), "Принцип многоступенчатости журналистского образования в работе с редакциями" (Москва, 2007) и др.
Под руководством Н. Кравченко защищены 3 диссертации на соискание степени кандидата филологических наук.
Всегда совмещала педагогическую деятельность с журналистской. Будучи доцентом кафедры современного русского языка Гурьевского педагогического университета, была редактором вузовской малотиражной газеты "За педагогические кадры", внештатным корреспондентом областной газеты "Прикаспийская коммуна". В Краснодаре с 1996 по 1998 была специальным корреспондентом газеты "Кубанские новости", с 1998 по 2000 — корреспондентом газеты "Известия", с 2000 по 2004 - внештатным корреспондентом журнала "Эксперт", 2005 - 2006 - гл. редактором газеты "Жемчужина России".
Среди известных журналистских публикаций: "Былая слава поросла бурьяном", "Мы не рабы, мигранты мы" ("Кубанские новости"), "Юговичи", "В школе ученику подложили свинью" ("АиФ-Кубань"), "Точка на карте. Мужики из Чушки" ("Труд"), "История о пропавшей вывеске", "Пустыня сахара" ("Известия"), "Без родины", "Не выдержали сравнения" ("Эксперт"), "Дорога к обелиску: кубанская Хатынь" ("Жемчужина России") и др.
Даумов Нұрлыбек Ғилажұлы- педагогика ғылымдарының кандидаты, доцент
Облыстық ұлттық дарынды балаларға арналған гимназия директоры
Оқыған жылдары:1981-1984 жылдары Гурьев педагогикалық институты.
1989 жылға дейін Атырау қаласындағы облыстық балалар спорт мектебінің жаттықтырушысы, спорт мектебінің басшысы, 1989-1990 жылдар аралығында Атырау қаласында №16 мектеп директоры қызметін атқарған.
1990 жылы дарынды балаларға арналған жаңа экспериментальды мектеп-интернаты гимназиясының басшысы болып тағайындалды. 2000 жылы Ы. Алтынсарин атындағы Қазақ білім академиясы жанындағы аспирантураға түсіп, «Оқытуды ақпараттандыру процесінде оқушылардың зерттеу қызметін дамыту» деп аталатын диссертациясын 2003 жылы қорғаған.
ҚПҒА корреспондент-мүшесі. Облыстық ұлттық дарынды балаларға арналған гимназия директоры. 2005 жылы Ы.Алтынсарин атындағы медальмен марапатталған. Тәуелсіздіктің 25 жылдығына орай Құрмет орденінің иегері. 47 мақала, 4 ғылыми еңбек. 1995-1999 жылдары облыстық мәслихат депутаты болып сайланған.
Дүйсекенова Злиха Қадірбайқызы
Атырау облысы Білім беру басқармасы бастығының орынбасары. Оқыған жылдары:1979-84 жылдары Гурьев педагогикалық институты. Атырау облыстық білім беру басқармасының орынбасары. 1979-1984 жылдары Гурьев педагогика институты, химия-биология факультетін бітірген. Құрманғазы ауданы Ганюшкино мектеп-интернатында тәрбиеші, Құрманғазы ауданы Котяевка селосындағы Н.К.Крупская атындағы орта мектепте аға пионер вожатый,
Гурьев педагогика институты, химия-биология факультеті(1979-1984), Құрманғазы ауданы Котяевка селосындағы балабақшада тәрбиеші (1984-1988), Құрманғазы ауданы Нұржау селосындағы Ленин атындағы орта мектепте биология пәнінің мұғалімі, Құрманғазы ауданы Котяевка селосындағы Н.К.Крупская атындағы орта мектепте мұғалім, директор (1988-2000 жж) Атырау қаласы қалалық білім беру бөлімінде әдіскер (2000-2002жж) Атырау облыстық мұғалімдер білімін жетілдіру және біліктілігін арттыру институтының директорының орынбасары (2002-2005 жж) 2005 жылдың наурызында Атырау облысы Білім беру басқармасы бастығының орынбасары қызметін атқарған.
Ихсангалиева Гүлнара Құанышқызы
Филология ғылымының докторы, профессор 1971 жылы 28 шілдеде Атырау қаласында туылған. Оқыған жылдары: 1989 жылы Х. Досмұхамедов атындағыАтырау университетінің филология факультетіне «Ұлттық мектептегі орыс тілі және әдебиеті» мамандығы бойынша оқуға түсіп, 1994 жылы үздік аяқтап шықты. 1997 жылы әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың жалпы тіл білімі кафедрасына аспирантураға қабылданды. 2000 жылы «Тақырыптарға функционалды-прагматикалық талдау (қазақстандық газет және телебағдарламалар материалы негізінде)» атты кандидаттық диссертациясын қорғады. (Ғылыми жетекшісі – филология ғылымдарының докторы профессор Н.Ж. Шаймерденова).
2008 жылы Мәскеу мемлекеттік лингвистикалық университетінде бір айлық тәжірибеден (стажировка) өтті. 2009 жылдан бастап 10.02.00 - жалпы тіл білімі мамандығы бойынша доцент атағына ие болды. 2010 жылы 30 қарашада әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті жанындағы филология ғылымдарының докторы дәрежесін беру жөніндегі Д 14 А 01.22 диссертациялық кеңесте10.02.19 – тіл теориясы мамандығы бойынша «Қазақстан бейнесін (имидж) қалыптастырудың когнитивтік және психолингвистикалық механизмдері» атты докторлық диссертациясын қорғады. Еңбек жолдары: 1994-1997 ж. –Х. Досмұхамедов атындағы Атырау университетінің оқытушысы; 2000-2002 ж. – Алматы тіл және аударма институтының аспирантура мен магистратура меңгерушісі; 2002-2004 ж. – Абылай хан атындағы Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университетінің аспирантура меңгерушісі. 2004 жылдан бері әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да жұмыс істейді. 2004 жылдан 2008 жылдың маусымына дейін әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың Ғылыми кеңесі қызметінің жетекші маманы(диссертациялық кеңестердің қызметін бақылау). 2008 жылдың 1 шілдеден ғылыми-зерттеушілік іс бөлімінің меңгерушісі қызметін атқарды. 2009 жылдың 1 қыркүйегінен 2011 жылдың 30 маусымына дейін ЖОО дейінгі білім беру факультеті шетелдіктердің тілдік және жалпы білім беру дайындығы кафедрасының доценті. 2011 жылдың 1 қыркүйегінен 2013 жылдың 30 маусымына дейін дейін ЖОО дейінгі білім беру факультеті шетелдіктердің тілдік және жалпы білім беру дайындығы кафедрасының профессоры қызметін атқарды. 2013 жылдың 1 қыркүйегінен бастап ЖОО дейінгі білім беру факультеті шетелдіктердің тілдік және жалпы білім беру дайындығы кафедрасының меңгерушісі қызметін атқаруда. Г. Қ. Ихсанғалиева ғылыми және әдістемелік жұмыспен айналысады. 50-ден аса жарияланымдардың, оның ішінде монографиялар, оқу құралдардың авторы. Халықаралық, республикалық конференциялар мен ғылыми семинарларға белсенді қатысып тұрады. Қоғамдық жұмыспен айналысады, факультет үшін маңызды шараларды ұйымдастырушы. Атап айтқанда, 2010 жылы 12 сәуірде Ломоносов атындағы ММУ Халықаралық білім беру орталығымен бірлесе өткізілген Орыс тілі мен мәдениеті фестивалі; 2011 жылы 16 сәуірде Орыс тілі мен әдебиеті оқытушыларының халықаралық ассоциациясы (МАПРЯЛ) және «Орыс әлемі» қоры қолдауымен өткізілген Бүкіләлемдік орыс тілі фестивалі, Орыс сөз өнері мерекесі; Республикалық педагогикалық идеялар (15.02.2012 ж.) фестивалі.
Хаменова Бақытгүл Қайыржанқызы Атырау қаласында 1981 жылы туған. Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетін бітірген, қазақ тілі және әдебиеті пәндерінің мұғалімі; Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, аспирант; Атырау мұнай және газ институты, мұнай және газ инженері; М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті, экономика және бизнес бакалавры. Филология ғылымдарының кандидаты.
1999-2001 жылдары Атырау облыстық телерадио-ақпараттық компаниясының дикторы, редакторы.
2001-2004 жылдары Атырау мұнай және газ институтының қазақ және орыс тілдері кафедрасының оқытушысы, Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің элитарлық мектебі директорының тәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары.
2004-2005 жылдары «Рахат ТВ» Атырау телерадио хабарларын тарату филиалы қазақ редакциясының корреспонденті.
2005-2016 жылдары Атырау Каспий өңірінің қазіргі замандағы колледжінің директоры.
2016 жылғы 24 наурыздан бастап – алтыншы сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты."Нұр Отан" партиясының мүшесі, партияның Саяси кеңесінің мүшесі. Наградалары: "Ыбрай Алтынсарин" төсбелгісі (2010 жыл), ҚР Президентінің алғыс хаты (2011 жыл), "Білім беру ісінің құрметті қызметкері" төсбелгісі (2013 жыл), "Қазақстан мәслихатының 20 жылдығы" медалі (2014 жыл), "Белсенді қызметі үшін" төсбелгісі (2014 жыл), "ҚР Конституциясына 20 жыл" мерекелік медалі (2015 жыл), "KAZENERGY" медалі (2015 жыл), "Экономика Мақтанышы" ордені (2015 жыл) Екі баласы бар.
Журналист, ақын Ханбибі Есенқарақызы (30.6.1949 жылы туған, Сарыағаш ауданы) – журналист, ақын. Еңбек жолын ұстаздық қызметтен бастады.
1971 – 1976 жылдары Сарыағаш ауданы «Қызыл ту» газетінің қызметкері,
1976 – 1980 жылдары облыстық телерадио комитетінде редактор,
1980 – 1987 жылдары халық шығармашылық облыстық орталығында бас маман,
1987 – 1993 жылдары облыстық «Қайырымдылық» қорының төрайымы, облыстық «Қазақ тілі» қоғамының төрайымы, облыстық мәдениет басқармасының бастығы қызметтерін атқарды.
1994 жылдан Ш.Қалдаяқов атындағы облыстық филармонияның директоры. «Қанат қақты», «Бұлтсыз аспан», Жұлдызым», «Жангүлім», «Жан айқайы», «Махаббат мәңгілік», «Жыр кітабы», «Сыр кітабы», «Шындыққа қарай жүздім мен» атты прозалық кітаптардың авторы. ҚР еңбек сіңірген қызметкері (1998). Жетістіктері: Түркістан облысы әкімінің және облыстық мәслихатының, Ақмола облысы, Астана, Шымкент қалалық өкімдерінің алғыс хатына ие болды. М.Әуезов бейнесі бар ЮНЕСКО, «Астана қаласына 10 жыл», Түркістанның 1500 жылдығына, Тәуелсіздіктің 10 жылдығына арналған және Гумилев атындағы Еуразия университеті медальдарымен марапатталған. Сарыағаш ауданының Құрметті азаматы. «Парасат» орденімен (2008) марапатталды. «Қазақстан Республикасы^ еңбегі сіңген қызметкер» атағына ие болды.
Атырау облысы әкімінің орынбасары
Ожаев Нурлыбек Жұмахметұлы, облыстық партия филиалы төрағасының Бірінші орынбасары.
Сәрсенбай Құрманұлы Еңсегенов
Атырау облысынан сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты.
1963 жылы 26 наурызда туған, қазақ, білімі жоғары. Гурьев педагогика институтын, әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік Ұлттық университетін бітірген. Тарих, қоғамтану және совет құқықтану пәндерінің оқытушысы, заңгер.
Атырау облысы әкімінің бірінші орынбасары болып қызмет атқарған.
«Құрмет» орденімен, алты медальмен марапатталған.
"ЖОО үздік оқытушысы - 2005", химия ғылымдарының докторы
Сабирова Жанылсын Нурмухановна
Университетіміздің 2009 жылғы түлегі, Атырау облыстық Махамбет атындағы академиялық қазақ драма театрының әртісі Қайырлиева Гұлнұр Саясатқызының талапкерлерге арналған жүрекжарды тілегі
Дорофеев Михаил Викторович
26.04.1972-30.01.2021
Белгілі қазақстандық журналист Михаил Дорофеев 1972 жылы Гурьев қаласында (қазіргі Атырау) дүниеге келген. Ол Гурьев педагогика институтында тарих мамандығы бойынша білім алған. Институтты 1994 жылы тәмамдаған болатын. Журналистикадағы жолын Атырау облысында «Жарық» телеарнасында бастаған, кейін Атырау облыстық әкімдігінің «Прикаспийская коммуна» (бір кездері бұл газетте оның атасы Александр Багрянцев жұмыс жасады) газетінде жалғастырды.
1998 жылы ол отбасылық жағдайына байланысты Алматыға қоныс аударды, оған КТК телеарнасында жұмыс жасауға ұсыныс жасалды. Республикалық медиада – КТК телеарнасында, «Экспресс К», «Город» және «Мегаполис» газеттерінде (бас редактордың орынбасары) жалғастырған. Республикалық телеарналарда басшылық қызметтер атқарған. «Астана қ. телевизиясы» ЖШС Бас директоры және «Эра» телекомпаниясы» ЖШС бас продюсері қызметін атқарды. «Портрет недели» (КТК), «Формула личности» (Қазақстан, Астана-ТВ), «Тема» («Астана» телеарнасы), «Открытый диалог» (Хабар) телевизиялық бағдарламаларын жүргізді.
Михаил Дорофеев әр жылдарда бірнеше телевизиялық бағдарламалардың тізгінін ұстады. КТК телеарнасында «Дословно» және «Портрет недели», «Формула личности» («Қазақстан», «Астана»), «Телебуриме» («31 канал»), «Тема» («Астана») хабарларының жүргізушісі және авторы болды.
«Экспресс К», «Труд в Казахстане», «Мегаполис» газеттерінде бас редактордың орынбасары болып жұмыс істеді, «Евразия-Центр» газетінің бас редакторы және «Жетінші арна» телекомпаниясының бас продюсері болды. «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясында» ақпараттық саясат жөніндегі департамент директоры лауазымының қызметін атқарды. Ал кейін «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ жалғастырды.
2015 жылдан бастап іnformburo.kz ақпараттық-талдау интернет-порталының бас редакторы болып жұмыс істеді. Ол редактор болған жылдарда портал қазақстандық үздік интернет – медиа бестігінің құрамына енді. 2018 жылы Informburo.kz Ұлттық «Үркер» сыйлығы бойынша Қазақстандағы үздік БАҚ деп танылды.
Михаил Дорофеев Қазақстан Президентінің БАҚ саласындағы сыйлығының лауреаты (2018 жыл), Қазақстан Журналистика Академиясының академигі, ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің мүшесі болған.
Документальный фильм памяти Михаила Дорофеева.mp4 (168139115)
Мырзақұлов Ратбай
ЕҰУ жанындағы «Евразиялық халықаралық теориялық физика орталығы» директоры, физикаматематика ғылымдарының докторы, «Жалпы және теориялық физика» кафедрасының профессоры
Хайрова Нина Феликсовна
Харьков политехникалық институты» Ұлттық техникалық университетінің профессоры, техника ғылымдарының докторы, профессор
Темірғалиев Нұрлан Темірғалиұлы
ЕҰУ теориялық математика және ғылыми есептеу институтының директоры, физикаматематика ғылымдарының докторы, профессор
Жұмаділдаев Асқар Серқұлұлы
физикаматематика ғылымдарының докторы, профессор, ҚР Ұлттық ғылым академиясының академигі, ҚазақБритан Техникалық Университетінің Жоғары және қолданбалы математика кафедрасының профессоры
Сыздықова Жібек Сапарбекқызы
М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттiк университетiнiң Азия мен Африка институтының Орта Азия мен Кавказ кафедрасының меңгерушiсi
Сыдықов Мұрат Наурызғалиұлы
Орал педагогика институтының аға оқытушысы, доценті, жалпы тарих кафедрасының меңгерушісі, тарих факультетінің деканы.
Рашад Мамедов
Әзербайжан Республикасының Қазақстан Республикасындағы Төтенше және өкілетті Елшісі
Фостер Гултом
Индонезия Республикасының Төтенше және Өкілетті Елшісі
Катрин Пужоль
INALCO шығыс тілдері мен мәдениеті институтының профессоры
Зелетдинова Эльмира Анваровна
саяси ғылымдар докторы, профессор
Жұртбай Тұрсын Құдакелдіұлы
жазушы, филология ғылымдарының докторы, абайтанушы, әуезовтанушы, алаштанушы.
Карин Ерлан Тынымбайұлы
білікті саясаттанушы, идеолог
Бусурманов Жұмабек Дюсешевич
Заң ғылымдарының докторы, профессор
Бекмаханова Наиля Ермұханқызы
тарих ғылымдарының докторы, профессор
Дербісәлі Шейх Әбсаттар қажы Бағысбайұлы
шығыстанушы, дінтанушы, әдебиет зерттеуші, жазушы, сыншы, филология ғылымдарының докторы
Мусабаев Талгат
қазақтың 2-ші, ал әлемнің 309-шы ғарышкері, техника ғылымдарының докторы (2008), авиация генерал-лейтенанты (2007). ҚР Инвестициялар және даму министрлігінің Аэроғарыш комитеті төрағасы.
Фариза Оңғарсынова
Қазақ ақыны, халық жазушысы
23.12.2001 ж.
Тимур Бекмамбетов
Қазақстандық кинорежиссёр, сценарист, продюсер, клипмейкер
М. С. Нәрікбаев 29.09.2012 ж.
Қазақ гуманитарлық-заң университетінің ректоры, з.ғ.д., профессор
Зейнолла Қабдолов 23.12.2001 ж.
Жазушы, әдебиет зерттеушісі, ұстаз, филология ғылымының докторы, профессор
Амангелді Айталы 29.12.2001 ж.
ф.ғ.д., профессор, Атырау пединститутының түлегі
Бадма Катинович Салаев
общественный и политический деятель, с 21 декабря 2010 года — ректор Калмыцкого государственного университета. Кандидат педагогических наук.
Натыров Аркадий Канурович
Профессор, доктор сельскохозяйственных наук
Меруерт Қаратайқызы Өтекешова
кино және театр актрисасы. Қазақ КСР Еңбек сіңірген артисі. Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының иегері. Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының актрисасы.
Құман Нұрмағанұлы Тастанбеков кино және театр актері.
Қазақстанның халық әртісі, Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының иегері, Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының актері.
Төлепберген Айқын Нұртанұлы
Қазақстан эстрада жұлдызы
Айдын Ақанұлы Айымбетов
қазақ ғарышкері, Қазақстан республикасының азаматы, космосқа ұшқан әлемнің 545-ші ғарышкері. Қазақстан Халық Батыры, Қазақстан ӘӘК (ВВС) полковнигі.
Мейер Михаил Серафимович
тарих ғылымдарының докторы, профессор
Мажитов Саттар Фазылұлы
ҚР БҒМ Ғылым Комитетінің Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының директоры, тарих ғылымдарының докторы, профессор.
Сәрсенбай Еңсегенов Құрманұлы
Белгілі заңгер, тіл жанашыры, ҚР Парламенті Сенатының депутаты
Ермахан Ибраимов
Сидней олимпиадасының чемпионы, халықаралық дәрежедегі спорт шебері Ермахан Ибраимов университетімізде қонақта
Қаршыға Ахмедияров
30.11.2001 ж.
Күйші-домбырашы, Қазақстанның халық әртісі.
Фариза Оңғарсынова
Қазақ ақыны, халық жазушысы
Талгат Мусабаев Амангелдіұлы
Ғарышкер, техника ғылымдарының докторы, авиация генерал -лейтенанты, Қазақстанның ұлттық ғарыш агенттігінің төрағасы
Әбдімәлік Нысанбаев
Ғалым, философия ғылым докторы, ҚР ҰҒА академигі, Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым мен техника қайраткері .
Жания Аубекирова
Пианист, Қазақстанның халық артисі, халықаралық конкурстар лауреаты, Құрманғазы атындағы Алматы мемл. консерватория ректоры,профессор.
Марат Бисенгалиев Саметович
Қазақстандық скрипкашы, дирижер, ҚР мәдениет қайраткері.
Салық Зиманов
Қоғам және мемлекет қайраткері, заңгер, заң ғылымының докторы, профессор,
Қазақстан Республикасы Ұлттық ҒА-ның академигі. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген Ғылыми қайраткері.
Зейнолла Қабдолов
ҚР халық жазушысы, әдебиет зерттеуші ғалым, филология ғылымының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Ғылым академиясының академигі.
Батырбаев Махамбет Демешович
Ардагер мұнайшы, АҚБ/ОАО «Казахойл-эмба»Президенті
Даукеев Серікбек Жүсіпбекұлы
Қазақстан Республикасының саяси қоғам қайраткері
Құсайынов Асқарбек
Педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясының президенті
Елеген Қайыржанов Ізтелеуұлы
Заң ғылымдарының докторы, профессор, ҚР ғылым және техника еңбек сіңірген қайраткері
Құдайқұлов Анарбай
Физика-математика ғылымдарының докторы, профессор.
Айдаралиев Ғабдрахман Әшімбайұлы
Қазақстан білім беру ісінің үздігі, профессор. «Қызыл Жұлдыз» орденінің иегері.
Жанахметова Фатима Молдағалиқыз
ҚСРО және Қазақ ҚСР халық ағарту ісінің үздігі, ардагер ұстаз.
Көшеков Оңайбай
Кеңес үкіметі тұсындағы көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері. Атырау облысының Құрметті азаматы.
Ленин ордені, үш мәрте Еңбек Қызыл Ту ордені, Қазақстан Республикасы «Құрмет» орденінің иегері.
Гребенников Евгений Александрович
Ветеран отечественной науки России, доктор физико-математических наук.
Волков Геннадий Никандрович
Доктор педагогических наук, профессор, писатель, переводчик, критик, заслуженный учитель Чувашской Республики, заслуженный деятель науки РФ,
Республики Калмыкия и Тыва, заслуженный работник образования Республики Саха, лауреат премии К. Д. Ушинского, член Академии педагог. наук, почетный гражданин Чувашской Республики
Ахмедьяров Қаршыға
Қазақстанның Халық артисі, ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, профессор, сазгер-домбырашы.
Қоразбаев Алтынбек
Композитор,Қазақстан Республикасы, Қырғызстан Респуб. халық әртісі
Сагадиев
Экономика ғылымының докторы, профессор, ҚР ҰҒА академигі, Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым мен техника қайраткері.
Чердабаев Мағауия Тажіқараұлы
«ЭмбаведьОйл» ЖШС-нің бас директоры экономика ғылымының докторы, профессор, академик.
Жақанов Илья
Композитор, жазушы, публицист, музыка танушы, Қазақстан мен Қырғызстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткері.
Отарбаев Рахымжан Қасымғалиұлы
көрнекті жазушы -драматург
Тасқынбаев Есен
Атырау облысының Құрметті азаматы, мемлекет және қоғам қайраткері, республикалық дәрежедегі дербес зейнеткер.
Есмұхан Жанұзақ Мұхитұлы
Техника ғылымдарының докторы, профессор, халықаралық ақпарат академиясының академигі.
Серіков Төлеуіш Пәуеденұлы
Химия ғылымдарының докторы, профессор, халықаралық және ҚР-халықтық инженерлік академиялар академигі.
Борликов Герман Манджиевич
Доктор педагогических наук, профессор. Заслуженный работник высшей школы РФ. Заслуженный деятель науки Республики Калмыкия Заслуги: орден "За заслуги перед Отечеством" IV степени, орден Почета, орден им. А.С. Макаренко,
медаль "За трудовую доблесть", почетное звание и знак РАЕН "Рыцарь науки и искусства"; Заслу-женный работник высшей школы РФ, Заслуженный деятель науки Республики Калмыкия.
Кекілбаев Әбіш
Қазақстанның халық жазушысы, мемлекет және қоғам қайраткері. 23.12.2009 ж., №5 хаттама
Натыров Аркадий Канурович
Доктор сельскохозяйственных наук, профессор Калмыцкого государствен- ного университета, академик, действительный член РАЕН и РАСН, Заслуженный деятель науки Республики Калмыкия, почетный работник высшего профессионального образования Российской Федерации.
Ғарифолла Есім
Философия ғылымы докторы, профессор, академик, ҚР ҒА корреспондент мүшесі.
Құдайқұлов Анарбай
Физика-математика ғылымдарының докторы, профессор.
Омарбеков Талас
Қазақстан Республикасы Әлеуметтік ғылымдар Академиясының академигі, тарих ғылымдарының докторы, профессор
Блиев Назарбай Қадырұлы
Физика-математика ғылымдарының докторы, профессор , Қазақ Ұлттық Ғылым академиясының академигі.
Қыдыралин Үркімбай
Тарих ғылымдарының докторы, профессор, «ҚР ғылымын дамытуға атқарған еңбегі үшін» төсбелгі иегері.
Аюханов Болат Ғазизұлы
Қазақстанның халық әртісі, балет режиссері, балетмейстер. Өнертану профессоры, Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты
Абдрахманов Сауытбек
«Егемен Қазақстан» республикалық газеті акционерлі қоғамының президенті
Салаев Бадма Катинович
Ректор Калмыцкого государственного университета, профессор. Почетный работник начального профессиональ- ного образования Российской Федерации, Заслуженный учитель Республики Калмыкия.
Диаров Муфтах
Геология – минерология ғылымының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Ғылым Академиясының академигі, Атырау облысының Құрметті азаматы.
Сарай Әнес Төлендіұлы
Мемлекеттік сыйлықтың иегері, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, белгілі жазушы, драматург.
Мамбетқазиев Ережеп Әлхайырұлы
Химия ғылымдарының докторы, КР ҰҒА академигі, 1993-1995жж. ҚР Білім министрі, «Парасат» орденінің иегері.
Данаев Наргозы Тұрсынбайұлы
Физика-математика ғылымдарының докторы, профессор, ҚР мемлекеттік сыйлығының иегері.
Маммадов Рашид Эйнаддиноглы
ҚР-дағы Азербайджан Республикасы- ның Бас консулы /университеттің дамуына және студент-жастарды қолдауда тығыз қарым – қатынас орнатып, екі ел арасында байланыс орнатуда елеулі үлес қосқан.
Бекмаханова Наиля Ермухановна
Ресей ғылым Академиясының аға ғылыми қызметкері, тарих ғылымда- рының докторы, профессор
Мейер Михаил Серафимович
М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университеті Азия және Африка елдері институтының Президенті, тарих ғылымдарының докторы, профессор;
Әбсаттар қажы Дербісалы
Р.Сүлейменов атындағы Шығыстану институтының директоры, филология ғылымдарының докторы, профессор, дипломат
Әбжанов Ханкелді Махмұтұлы
Ш.Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының директоры, тарих ғылымдарының докторы, профессор
Мажитов Саттар Фазылұлы
Ш.Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының аға ғылыми қызметкері, Ресей жаратылыстану және халықаралық ақпараттандыру академияларының академигі, профессор.
Розметов Владимир Федорович
ауыл шаруашылығы саласының үздігі, «Құрмет», «Достық» ордендерінің иегері
Құсайынов Асқарбек Қабыкенұлы
педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясының президенті
Әнес Ғарифолла
Тілші-ғалым, Қазақстан Журналистер одағының мүшесі, ҚР Ұлттық ғылым академиясының академигі, «Арыс» қорының президенті
Рысбеков Тұяқбай Зейітұлы
ғалым, тарих ғылымының докторы, профессор, Қазақстан гуманитарық ғылымы академиясы акададемигі, Қазақстан Жоғары мектеп академиясының корреспондент-мүшесі
Халил Ержан Гюндогду
Ведат Кирай
Ханбибі Есенқарақызы
«Парасат» орденінің, халықаралық «Алаш әдеби сыйлығының» иегері, «Қазақстан Республикасына еңбегі сіңген қызметкері», Гумилев атындағы Еуразия университеті медальдарымен ұлығыланған көрнекті ақын, журналист
Серік Кеңесбаев
«Өрлеу» біліктілікті арттыру орталығының басшысы
Каримов Тауфик Акрамович
Жауыров Теңдік Жауырұлы
Тауман Салықпайұлы Амандосов
Шәкібалиев Рақымжан Шәкібәліұлы
Рыспай Ғабдиев
Насиров Рахметолла Насирович
"ЖОО үздік оқытушысы-2005", химия ғылымдарының докторы
Ележанова Шынар Қапарқызы
"ЖОО үздік оқытушысы-2008", физика-математика ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор
Сагындыкова София Зулхарнаевна
биол.ғ.д., профессор
Ахметова Ұлжан Төлегенқызы
"ЖОО үздік оқытушысы- 2014", тарих ғылымдарының докторы, Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің Қазақстан және дүниежүзі тарихы кафедрасының қауымдастырылған профессоры.
Мусаева Аман Амангельдиевна
экономика ғылымдарының кандидаты
Эльмира Мизамғалиқызы Әдиетова
«ЖОО үздік оқытушысы - 2016»
Қаржы және есеп кафедрасының меңгерушісі
Ляйла Ерболатқызы Қойшығұлова
«ЖОО үздік оқытушысы - 2016»
Инновациялық білім факультетінің деканы
Нұргүл Қыдырбайқызы Шаждекеева
«ЖОО үздік оқытушысы - 2016»
Математика және математиканы оқыту әдістемесі кафедрасының меңгерушісі
Сабирова Рысты Қуандыковна
"ЖОО үздік оқытушысы-2017"
экономика ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор
Абдол Элеонора Досжанқызы
"ЖОО үздік оқытушысы-2017", педагогика ғылымдарының кандидаты, аға оқытушы
Мухамбетжанова Акмарал Утепбергеновна
"ЖОО үздік оқытушысы-2017", Педагогика ғылымдарының докторы, қауымдастырылған профессор
Уталиева Райхан Сағытжанқызы
"ЖОО үздік оқытушысы-2017", педагогика ғылымдарының кандидаты
Утепкалиева Кансулу Мусаевна
"ЖОО үздік оқытушысы-2018", Философия докторы (PhD), қауымдастырылған профессор м.а.
Дюсебалиева Соледад Сагиновна
"ЖОО үздік оқытушысы-2018", заң ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор
Кайргалиева Гулфайруз
"ЖОО үздік оқытушысы-2018", Ректор аппараты жетекшісі, тарих ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор
Сабирова Жанылсын Нурмухановна
"ЖОО үздік оқытушысы-2018", психология ғылымдарының кандидаты, Психология және арнайы білім беру кафедрасының қауымдастырылған профессоры
Мукашева Маншук Тынышкалиевна
"ЖОО үздік оқытушысы-2018", филология ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор ҚР журналистер Одағының лауреаты, ҚР журналистер Одағының мүшесі, Халықаралық Еуразия Телевидение және Радио академиясының Академигі
Кенжеғұлов Бекет Зинешұлы
"Үздік оқытушы-2019", Техника ғылымдарының докторы, профессор, физика-математика және ақпараттық технологиялар факультетінің деканы
Есенаманова Мансия Санаковна
"ЖОО үздік оқытушысы-2020",
Экология кафедрасының меңгерушісі, тех.ғ.к.;
Джанзақова Шолпан Исағалиқызы
"Үздік оқытушы-2019" п.ғ.д., профессор
Қуанбаева Баян Олжагалиевна
"Үздік оқытушы-2019" педагогика ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор
Шамбилова Гульбаршин Кожахметовна
"Үздік оқытушы - 2019" Химия және химиялық технология кафедрасының профессоры
Хайржанова Акмарал Хатифовна
"Үздік оқытушы-2019" филология ғылымдарының кандидаты
Рахметова Майрагуль Тлеповна
"Үздік оқытушы - 2019", магистр, аға оқытушы
Бекова Гүлдана Таңбайқызы
"ЖОО үздік оқытушысы-2019", жаратылыстану ғылымдарының магистрі, Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің физика және техникалық пәндер кафедрасының аға оқытушысы
Канатова Айнур Жумабаевна
"ЖОО үздік оқытушысы-2020",
Есеп және аудит кафедрасының аға оқытушысы;
Махатова Валентина Еркиновна
"ЖОО үздік оқытушысы-2020",
Программалық инженерия кафедрасының қауымдастырылған профессоры, тех.ғ.к.;
Шаяхметова Жанна Бекполовна
"ЖОО үздік оқытушысы-2020",
Қылмыстық-құқықтық пәндер кафедрасының қауымдастырылған профессоры, з.ғ.к.
Мырзашева Айгуль Нармаганбетовна
"ЖОО үздік оқытушысы-2020",
Математика және математиканы оқыту әдістемесі кафедрасының қауымдастырылған профессоры, тех.ғ.к.;
Альдешова Самал Балғабайқызы
"ЖОО үздік оқытушы-2021"
Қаржы және есеп кафедрасының аға оқытушысы, магистр Альдешова Самал Балғабайқызы
Байтемірова Нұргүл Бауыржанқызы
"ЖОО үздік оқытушы-2021"
Бағдарламалық инженерия кафедрасының меңгерушісі аға оқытушысы, магистр Байтемірова Нұргүл Бауыржанқызы
Ележанова Шынар Қапарқызы
"ЖОО үздік оқытушы-2021"
Бағдарламалық инженерия кафедрасы физика математика ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор Ележанова Шынар Қапарқызы
Құрманғазиева Ләйлә Тасқалиқызы
"ЖОО үздік оқытушы-2021"
Бағдарламалық инженерия кафедрасы техника ғылымдарының кандидаты Құрманғазиева Ләйлә Тасқалиқызы
Шұғаева Гүлшат Қоңыратқызы
"ЖОО үздік оқытушы-2021"
Психология және арнайы білім беру кафедрасының меңгерушісі педагогика ғылымдарының кандидаты Шұғаева Гүлшат Қоңыратқызы
2019 жылы Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінде Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті - Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласы аясында еліміздің дамуына үлес қосып, білім, ғылым, мәдениет және өнер саласында айрықша із қалдырған Атырау өңірінің біртуар азаматтарына арналған «Тұлғалар аллеясы» ашылған болатын.
Бұл аллея ұлтымыздың сегіз бірегей тұлғасының бюсті тұғырымен айшықталып тұр.
Бұл – Қазақ руханиятына өлшеусіз үлес қосқан кемеңгер тұлғалардың мүсіні, барша қазаққа жігер беріп тұрғаны сөзсіз.
Бір жыл бұрын мұнайлы өлкеде ашылған «Тұлғалар аллеясы» ұрпақтар санасына Ұлы даланың ұлы есімдерінің жаңғыртылуына ықпал етуде.
Салық Зиманұлы Зиманов (1921-2001) — қоғам және мемлекеттік ірі қайраткер тұлға, заңгер ғалым, Заң ғылымының докторы,профессор. Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының академигі, Қазақстанға еңбегі сіңген ғылым қайраткері(1971). ҚР тұңғыш парезидентінің мемлекеттік бейбітшілік және рухани келісім сыйлығының иегері (2001).
Зиманов Салық 1990–95 жылы Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесіне халық депутаты болып сайланып, Жоғарғы Кеңес Төралқасының, Сыртқы қарым-қатынастар мен парламентаралық байланыстар комитетінің мүшесі, Ардагерлер мен мүгедектер жөніндегі комитет төрағасы болды. Білікті заңгер маман ретінде егемендік, тәуелсіздік жолын таңдаған Қазақстанның халықаралық қарым-қатынастарын заңдастырып, қазақ тіліне мемлекеттік мәртебе беру, президенттік басқару институтын енгізу, құқықтық-демократиялық реформаларды жүргізу ісіне, т. б. белсене араласты. Ол 1992–93 жылы Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Консультативтік кеңестің, мемлекеттік саясат жөніндегі ұлттық кеңестің мүшесі болды.
Зимановтың ғылыми-зерттеу еңбектері, негізінен, мемлекет және құқық тарихы мен теориясына, Қазақстан мен Орталық Азияның басқа да аймақтарында ұлттық мемлекеттердің қалыптасуы мен дамуына, Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігіне, т. б. өзекті мәселелерге арналған. Сондай-ақ, Зимановтың құқық теориясына, қазақтың дәстүрлі құқықтық мәдениетіне, шариғат заңдарына қатысты бірнеше ғылыми еңбектері жарық көрді.
1986 жылы Желтоқсан оқиғасы кезінде де ол азаматтық ерлік көрсетті. Империялық орталықтың үлкен лауазымды өкілдерінің қазақ халқы атына айтқан астам пікірлеріне тайсалмай қарсы шығып, ұлт намысын, ел абыройын нақты да кесімді дәлелдермен қорғап қалды. Қазақстан Республикасы құрылғаннан кейін Зимановтың ғылыми және қоғами-саяси қызметінің жаңа, жемісті кезеңі басталды. Қазақстанның Жоғарғы Кеңесі көптеген жаңа заңдарды қабылдауға тиіс болды. Осы жауапты тарихи кезеңде Зиманов Салық - білімділік, қайраткерлік қырымен танылды. Қазақ мемлекеттігі мен қазақ халқының тарихында шешуші рөл атқарған «Қазақ КСР-нің мемлекеттік егемендігі туралы Декларацияның» (25.10.1990) жобасын дайындау жөніндегі комиссияны басқарды. Ел тарихындағы екінші бір аса маңызды саяси актінің – «Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» Конституциялық Заңның (16.12.1991) жобасын дайындау жөніндегі комиссияның жетекші мүшелерінің бірі болды. Ол Жоғарғы Кеңестегі Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының жобасын әзірлеу жөніндегі Конституциялық комиссияның мүшесі болды, мұнда ол сарапшылар тобын басқарды.
Зимановтың «КСРО-дағы автономиялау теориясы мен практикасы» (1998) атты зерттеу еңбегі ТМД мемлекеттерінің ғылыми жұртшылығының арасында зор серпіліс туғызды. Онда алпауыт держава – КСРО-ның ыдырауының көрінісі және оның бұрынғы автономиялық аумақтары негізінде жаңа тәуелсіз республикалардың құрылуы нақты да талдамалы тұжырымдарға сүйене отырып дәлелденген.
Зиманов Салық - 10 томдық «Қазақтың ата заңдары» энциклопедиясына ғылыми жетекшілік жасауда. Зиманов Салық Қазақстан Республикасы Президентінің Бейбітшілік пен рухани келісім сыйлығы (1993), Қазақстан мемлекеттік сыйлығы (2002) лауреаты. «Парасат» орденімен (2002), екі рет Отан соғысы, Қызыл Жұлдыз ордендерімен және медальдармен марапатталған.
Ығылман Шөреков (1876-1932) екі ғасырдың тоғысуындағы кең тынысты эпик ақын. Оны жұртқа кеңінен мәшһүр еткен, қазақ әдебиеті тарихының төрінен сыйлы орын әперген – «Исатай-Махамбет» поэмасы. Бұл – тарихи поэма, мұнда өткен ғасырдың отызыншы жылдарында Бөкей ордасын дүр сілкіндірген шаруалар көтерілісі жырланады. Ақын көтерілістің егжей-тегжейін, болашақ әдеби қаһармандарының тағдырын, төңірегін ұзақ жылдар бойы мұқият тексергенге ұқсайды. Архив қазынасын ақтармаса да, ұрпақтан-ұрпаққа мирас болып, ел жадында сақталған әңгіме-аңыздарға сүйеніп, ол қазақ поэзиясының үздік туындысы саналып келе жатқан – біреу болса да, бірегей атақты поэмасын жазады. Ақыннан қалған бұдан басқа мұра шамалы. «Ақындар туралы», «Шешендер туралы», «Батырлар туралы» және бірер өлеңі мен толғаулары 1924 жылы «Сәуле» журналында (№41) Ташкентте, одан соң 1976 «Исатай-Махамбет» деген атпен шыққан дастан мен өлеңдер жинағында басылған.
«Исатай-Махамбет» поэмасының бірінші бөлімі ақынның көзі тірісінде 1924 жылы Ташкентте басылып шыққан. Одан кейін неше дүркін жеке кітап болып және «Халық поэмалары» атты жинақта (1939) жарияланды.
Бақтыгерей Ахметұлы Құлманов - алаш қайраткері, Алашорда үкіметінің мүшесі, 1-2 Мемлекеттік Думалардың депутаты, шығыстанушы, алғашқы ғылым кандидаты. Өзі төре тұқымынан. Әбілқайыр — Нұралы — Есім сұлтаннан тарайды. 1872-1881 жылдары Орынбор ерлер гимназиясында 9 жыл оқып, оны алғашқы бітірген қазақтардың бірі, күміс медальмен марапатталған. 1881 жылы Санкт-Петербург университетінің заң факультетіне түскен. Бұл факультетте 1883 жылдың желтоқсанына дейін 1-курста қатарынан 3 жыл оқиды. Таңғаларлық жайт, 1-ші курсқа өз өтінішімен қала берген. Үшінші жылы тағы қалуға университет басшылығы рұқсат бермегендіктен, ол 1884 жылдың қаңтарынан бастап университеттің Шығыс тілдері факультетіне ауысады да, 1889 жылы 9 наурызда №877 диплом алып шығады. Араб, парсы, осман, татар тілдері және орыс сөздігінен өте жақсы баға алып, университет кеңесінің 1888 жылғы 17 қыркүйектегі ұйғарымымен кандидаттық ғылым дәрежесіне лайық деп бағаланады.
ЖОО бітірген соң еліне келіп, 1889 жылдан бастап Астрахань губернаторының қарамағындағы Қамыш-Самар қисымының әкімі қызметінде болады. Әкім болып тұрғанда мектептер ашып, әр түрлі емдеу пунктерін көбейтуге күш салады. 1901 жылы Бөкей ордасының құрылғанына 100 жыл толуына байланысты Бөкей қазақтарының депутациясын бастап Ресей патшасының қабылдауында болады да депутация атынан арнау сөз сөйлейді.
1903 жылғы 22 шілдеден 1906 жылғы қыркүйекке шейін Бөкей ордасының Уақытша кеңесінің кеңесшісі қызметін атқарады. 1906 жылы отставкаға шығады.
Құлманов 1907 жылы 2 Мемлекеттік думаға мүше болып сайланады. Қатарынан екі рет сайлануы, оның ел алдындағы қадірін білдірсе керек.
Әбіш Кекілбайұлы (1939-2015) - Қазақстанның халық жазушысы, мемлекет және қоғам қайраткері. Қазақстан Республикасының алғашқы Мемлекеттік хатшысы (1996-2002), Парламент Сенатының депутаты (2002-2015).
Шыққан руы Адай. Атақты қаламгердің әдебиетке құмарлығы мектеп қабырғасында басталады. 1957 жылы 5 мамыр «Лениншіл Жастың» белсенді ауылдық тілшісі ретінде Қазақстан Комсомолы Орталық Комитетінің мақтау қағазымен марапатталады.
1957 жылы Қазақ Мемлекеттік Университетінің филология факультетіне түседі. Университетте әдебиет бірлестігін басқарып, жас талаптар шоғырын жарыққа шығарады. Соңғы курста оқып жүріп, «Қазақ әдебиеті» газетінде қызмет атқарады.
1962 - 1965 жылдар аралығында «Лениншіл Жас» газетінде бөлім меңгерушісі болып істеді.
1965-1968 жылдары ҚазКСР Мәдениет министрлігінде, 1968-1970 жылдары Кеңес армиясының қатарында,
1970-1975 жылдары «Қазақфильм» студиясында бас редактор,
1975-1984 жылдары Қазақстан КП ОК мәдениет бөлімінде нұсқаушы, сектор меңгерушісі,
1984-1986 жылдары ҚазКСР Мәдениет министрінің орынбасары,
1986-1988 жылдары Қазақстан жазушылар одағы басқармасының 2-ші хатшысы,
1989-1990 жылдары ҚазКСР тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау қоғамы Орталық кеңесінің төралқа төрағасы,
1990 жылы Қазақстан КП ОК бөлім меңгерушісі.
1991 жылы Қазақстан Республикасы Жоғары Кеңесінің Мәдениет, тіл және ұлтаралық қатынастарды дамыту жөніндегі комитеттің төрағасы,
1992-1993 жылдары «Егемен Қазақстан» газетінің бас редакторы,
1993-1995 жылдары Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі.
1994-1995 жылдары Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің төрағасы,
1996-2002 жылдары Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы болып істеді.
2002 жылдан бастап Қазақстан Республикасының Парламенті Сенатының депутаты. Әбіш Кекілбайұлы Қазақстан Жоғарғы Кеңесіне екі рет, Мәжілісіне бір рет баламалы негізде депутат болып сайланады.
Қабдолов Зейнолла (1927—2006) — жазушы, әдебиет зерттеушісі, ұстаз, филология ғылымының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Ғылым академиясының академигі, Қазақстанның Халық жазушысы, Қазақ және Қырғыз Республикаларының еңбек сіңірген ғылым қайраткері. Атырау облысы Мақат ауданының Доссор кентінде дүниеге келген. 1945 жылы қазіргі әл Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік ұлттық университетінің филология факультетіне оқуға түсіп, 1950 жылы үздік дипломмен бітірген. Осы білім ордасында елу жылдан астам үздіксіз білім және ғылым жұмыстарын қатар жүргізген.
Ширек ғасыр бойы әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық мемлекеттік университетінің әдебиет кафедрасын басқарып, бірнеше жыл «Жұлдыз» журналы мен «Қазақ әдебиеті» газетінің бас редакторы, Қазақстан Жазушылар одағының хатшысы міндеттерін негізгі қызметімен қоса атқарған.
«Ұшқын» және «Жалын» романдарының, «Адам», «Сыр» атты жинақтарына енген әңгіме-очерктері мен Қазақтың М.Әуезов атындағы академиялық және бірнеше облыстық театрлардың сахналарында қойылған «Сөнбейтін от» драмасының авторы. «Менің Әуезовым» романы үшін 1998 жылы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығы берілді. Өмірінің соңына дейін Қазақ мемлекеттік ұлттық университеті жанындағы филология ғылымдары докторы дәрежесін тағайындау жөніндегі тұрақты диссертациялық кеңестің төрағасы қызметін атқарған.
Басқа да көптеген еңбектері: екі томдық шығармалары, «Елеусіз қалған есіл ер» пьесалар жинағы, «Менің Әуезовым», «Ұшқын», «Жалын» романдары, таңдамалы шығармалар, бес томдық алғашқы кітаптары «Жазушы», «Санат» баспаларынан әр жылдары басылып шыққан.
Аударма жұмыстарымен де айналысып, А.Пушкиннің «Балықшы мен балық» ертегісін, Н.Гогольдің мақалалары мен хаттарын, В.Добровольскийдің «Сұр шинельді үш жігіт», В.Закруткиннің «Судағы станица» романдарын, А.Островскийдің «Ұшынған ақша», М.Горькийдің «Күн перзенттері», Н.Хикметтің «Елеусіз қалған есіл ер» пьесаларын қазақ тіліне аударған.
«Халықтар достығы», «Құрмет», «Парасат» ордендерімен, көптеген медальдармен және Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамоталарымен марапатталған. Қазақстан Республикасы Ғылым академиясының Ш.Уәлиханов атындағы Бірінші дәрежелі сыйлығының лауреаты. Көркем шығармалары бірнеше шетел тілдеріне аударылған.
Бабажанов Мұхамед-Салық (1832-1871)— этнограф, қоғам қайраткері, ағартушы. Ордадағы орыс-қазақ мектебінде бастауыш білім алып,оны 1845 жылы тәмәмдайды,алты жылдан соң Орынбордағы Неплюев кадет корпусының Азия бөлімшесін бітіреді. 1852-1855 жылдары Орынбор шекара комиссиясы кеңесінде,1855-1861 жылдары Ішкі Орданың уақытша кеңесінде кеңесші болып қызмет атқарады. 1866-1871 жылдары Ішкі Орданың Қамыс-Самар бөлімін басқарады.Ол көне ескерткіштерді зерттеумен шұғылданған және халық ауыз әдебиетін жинаумен айналысқан.
1852-55 ж. Орынбор шекаралық комиссиясының кеңсесінде қызмет етті.
1855 ж. Ішкі Орда қазақтарының толқуына қатысты деген желеумен қызметінен қуылып, 2 ай абақтыда отырды.
1855-61 ж. Ішкі Орданы басқару жөнінде Уақытша кеңестің кеңесшісі болды.
1862 ж. қызметтен кетіп, 1866 жылға дейін мал шаруашылығымен шұғылданды.
1866-71 ж. Ішкі орданың Қамыс-Самар бөлімшесінің басшысы қызметін атқарды.
Бабажанов қазақтың салт-дәстүрі, шаруашылығы, діни нанымы, аңшылық кәсібі жөнінде еңбектер жариялады. Халықтың көне тарихи мұраларын, аңыз-ертегілерін, өлең-жырларын, мақал-мәтелдерін жинап, зерттеді. Ресей музейлері мен ғылыми мекемелеріне қазақ тарихы мен тұрмысына қатысты археологиялық, этнографиялық жәдігерлер жіберді. 1861 ж. Орыс географиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Этнография бөлімінің жұмысына елеулі үлес қосқаны үшін 1862 ж. аталмыш қоғамның күміс медалімен марапатталды. Бабажанов — ғылыми еңбектері үшін ресми марапатталған тұңғыш қазақ.
Ол Ресей империясының қазақ елін отарлау саясатына наразылық танытқан мақалалар да жазды.
Белгілі ғалым М.Бабажановтың жазған ғылыми еңбектері, табыстары айта берсек өте мол. Нарын құмынан табылған әйел мүсініндегі балбал тас үшін ол күміс медальға ие болды. «Заметки киргиза о киргизах» («Қазақтың қазақтар туралы жазбалары») 1861 жылы Санкт-Петерборда басылған. Сонымен бірге ғалымның батыс қазақ жерінің кен байлығы, географиялық ерекшеліктері топономика, этнография, тарих саласындағы еңбектері де бар.
19 ғасырдың екінші жартысында өмір сүрген көрнекті ақын Мұрат Мөңкеұлы 1843 жылы қазіргі Атырау облысының Қызылқоға ауданына қарасты Қарабау ауылында дүниеге келген. Жастайынан жетім қалған бала Мұрат ағасының қолында тәрбиеленеді.
Алғашқы білімін ауыл молдасынан алып, сонда араб тілін үйренеді. Бала кезінен бастап өлең жазуды қолға алған Мөңкеұлы өз ортасында «ақын бала» атанып кетеді. Өз заманында Есет би мен Абыл ақыннан өнеге алып, Мұрын жырау Сеңгірбайұлына ұзтаздық еткен. 1860 жылы Жылқышы ақынмен кездескен болашақ ақын сол сәттен бастап айтыстарға қатыса бастайды.
Ол 17 жасында Жылқышы ақынмен, 20 жасында Бала Оразбен жиырма бесінде Жаскелең, Жантолы, Шолпан, Тыныштық сынды ақындармен айтысып, шаң қақтырған жеңімпаз атанады. Бұл айтыстар Мұратқа нағыз поэтикалық шеберлік мектебінен өтуге көмектесті. Өжет мінезі, қағытпаға жүйріктігі, тапқырлығымен ерекшеленген Мөңкеұлы әрдайым биіктерден көрінді. Мұрат Мөңкеұлы есімі әдебиет тарихында айтыс өнерінің асқан шебері ретінде ғана емес, сондай-ақ үлкен эпик ақын ретінде де қалды.
Мұрат қазақ әдебиеті тарихындағы айтулы тұлғалардың бірі, зар заман ақындарының ішіндегі аса белді өкілі. Жас шағында белгілі Есет шешеннен өнеге алады. Ерекше дарын иесі Мұрат Мөңкеұлы халықтың рухани байлығы мен батырлар жырын жатқа біліп өседі. Сыпыра жырау, Асан қайғы, Қазтуған, Жиембет, Шалкиіз және тағы басқа да тарихи тұлғалардың шығармалары бізге осы Мұрат ақынның айтуымен жеткенін бірі білсе, бірі білмейді.
Қазақтың ақын ұлы ел тарихын әсерлі де мәнді шығармаға айналдырып, көпке насихаттап кеткен. Мұрат Мөңкеұлы елінің тәуелсіздігін аңсап, бодандыққа қарсы жыр толғады. Осылайша, зар заман ақыны атанды. Ата-қонысының талауға түскеніне налыған ақын өзі туып өскен даланың кешегі күнін сағынышпен еске алады.
Мұрат өз өлеңдерінде туған жеріне деген сүйіспеншілікті, ерлік пен батылдылықты жырлап, тарихқа бет бұрды. Атап айтқанда, Мөңкеұлы өмірдің өтпелі кезеңі, уақытша әлемнің өзгермелілігі туралы айтады.Мұрат Мөңкеұлының шоқтығы биік шығармасы «Үш қиян». Мұнда ақын ескі дәстүрдің ісгесі шайқалғанын, адамдардың ниетінің бұзылуын сөз етеді. Құнарлы қоныстарды тартып алған отарлау нәтижесінде тұрмысы нашарлап, тығырыққа тірелген ел тағдыры ақынды тербентпей қоймады.
Зар заман ақындарының ішінде Мұраттың ерекшелегі ол арғы тарихты да қозғап, үн шертті. Ол ұдайы елдік, ерлік жайын назарда ұстап сөйлеген, шығармашылық ауқымы өте кең мықты тұлғаның бірі. «Үш қиян» толғауы мен «Сарыарқа», «Әттең, қапы дүние-ай», «Қазтуған» жырлары бір-бірімен үндес. Бұл шығармалардың басты тақырыбы жер дауы, құтты қоныс жайы.
Ол «Қарасай-Қази», «Шәлгез», «Ғұмар Қазиұлына айтқаны» жырларына діни аңыздарды негіз еткен. Майталман жыршы, термеші ретінде де танылған Мұрат Мөңкеұлы «Өлім», «Қыз», «Арғымақ сыйлап не керек», «Аттан сұлу болар ма?», «Жалғаншы фәни жалғанда» атты термелердің авторы.
Ақын өзінің шығармаларында кітап поэзиясының стилін қолданды. Мәселен, «Қыз» поэмасында Мұрат жас сұлудың бейнесін жасайды. «Үш қиян» поэмасында халықтың жағдайын, өз армандары мен жақсы өмірге деген үмітін суреттейді. Бұл шығарманың маңыздылығы онда ақынның идеологиялық қарама-қайшылықтары айқын көрінеді.
Рулық араздықтан және дұшпандықтан арылу мәселесіне қатысты ақын «Сарыарқа» толғауын жазды. Онда Мөңкеұлы қазақтарды өзінің даму жолында ескінің барлық жұғындысын жойып, сыпыруға шақырады. Ал білімді болмайынша елінің өркендей қоймасын түсінген ақын халықты оқу-білімге шақырып, «Оқудан қайтқан азаматқа» өлеңін жазды.
Сондай-ақ, «Қазтуған» поэмасында және «Қарасай-Қазы» қисса-дастанында Мұрат Мөңкеұлы қазақ халқының өткен уақыттағы тарихи оқиғаларын баяндайды. Бұл шығармалар автор өз халқының жалынды патриоттары, туған жерінің батыл және ержүрек қорғаушылары ретінде көрсететін батырларға арналған.
Жалынды ақын өз шығармаларында ғасырлар бойы ұрпақтан-ұрпаққа беріліп келе жатқан әдет-ғұрыптар мен наным-сенімдерді қолдануға тырысады. Сонымен қатар, ақын кейіпкерлерді қалыптастыруда шынайылыққа, нақтылыққа, айқындылыққа ұмтылып, өз ойын жеткізу үшін прогрессивті тәсілдерді қолданды. Мұрат Мөңкеұлы қазақ әдеби тілінің дамуына үлкен үлес қосты.
Ақынның шығармаларында кедейлердің зұлым адамдарға, әсіресе патшалық билікке қарсы наразылықтары айқын көрінеді. Мұрат Мөңкеұлы маңызды мәселелерді көтерді және оларды түсінуге тырысып, жиі өз халқының өткеніне жүгінетін. Сондықтан да оның
шығармашылығында өткен мен бүгінгінің арасындағы байланыс айқын көрініп тұрады.
Жантөрин Нұрмұхан Сейітахметұлы (1928-1990) — актер, режиссер. Қазақ КСРнің Халық әртісі (1966). Қазақ КСРның Мемлекеттік сыйлығының иегері.
Мектепті бітіріп Алматыға жол тартқан Н.Жантөрин киномеханиктер дайындайтын мектепке түскен, осы кезде тағдырдың өзі оның бойындағы әртістік қасиетін көре білген ұстаздарға жолықтырып, Алматының актерлер дайындайтын мектебінің студенті болады. Кешікпей Ташкент театр өнері институтының актерлік факультетінің 3-ші курсына қабылданып, 1952 ж. бітіріп шығады.
1952—1967 жж. және 1988 ж. өмірінің соңына дейін қазақ драма театрының сахнасында өнер көрсетті. 1967—1988 жж. "Қазақфильм" киностудиясында актер болды. Режиссер Б.Мансұров қойған "Сұлтан Бейбарыс" (1989 ж.) фильміндегі Бейбарыс бейнесі — тек Жантөриннің емес, қазақ киносының ірі табысы болды. Бұл образ актер шеберлігінің шырқау шыңына айналды. Ол осы рөлі үшін кеңес киносы актерлерінің бүкілодақтық "Созвездие — 90" фестивалінде "Актер мамандығына қосқан аса зор үлесі үшін" сыйлығын жеңіп алып, арнайы дипломмен марапатталды.
Режиссер ретінде Цой Гук Инмен бірлесіп “Орман балладасы” (1972), Н.Жайнақовпен бірге “Медальдың үшінші жағы” (1976) фильмдерін қойды. 1959 жылы Қазақ КСРнің Еңбек сіңірген артисі (құрметті атағы);
1959 жылы КСРОның Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды. 1966 жылы Қазақ КСРнің Халық артисі (құрметті атағы);
1970 жылы «Қажырлы еңбегі үшін Лениннің туғанына 100 жыл» құрмет белгісі (медалі); 1978 жылы Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасы.
1988 жылы КСРОның Халықтар Достығы Орденінің иегері атанды.
КСРОның Еңбек Қызыл Ту орденін екінші мәрте алған.
КСРО және Қазақ КСР Жоғарғы кеңесінің құрмет грамотасымен марапатталған.