Лица университета
Лица университета
ӨМІРБЕКОВА Жайлы Бөкешқызы – (Байшонас п., Мақат ауд., Гурьев обл. 16.01.1948 ж.т.). Ғылымдарының докторы. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қызметкері.
«Алтынсарин», «Астана», «Қазақстан Республикасының 10 жылдығы», «Қазақстан Республикасының Парламентіне 10 жыл» медальдарымен, «Қазақстан Республикасының білім беру ісінің құрметті қызметкері»,
«КСРО білім беру ісінің үздігі», «Қазақ КСР – ның халық ағарту ісінің үздігі» төсбелгілерімен марапатталған.
ҚАРАЕВ Жауымбай Амантұрлыұлы - 10.05.1956ж.т. – Педагогика ғылымдарының докторы, профессор, 1978 жылы Гурьев педагогикалық институтының физика-математика факультетін математика мамандығы бойынша үздік
(Лениндік стипендиат) бітірген.
3 ғылыми монографияның, 2 оқулыктың, 5 әдістемелік құралдың авторы. Ж.Амантұрлыұлы білім және ғылым беру ісіне қосқан үлесі үшін «Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі» белгісімен және «Қазақстан Республикасы
Конституциясына 10 жыл» медалімен марапатталды.
КАЙНЕНОВ Килымгали (а/с Манаш, Махамбетский р-н., Гурьевскаая обл. 15.03.1952г.р.). Окончил Гурьевский педагогический институт (1973г.), учитель математики.
С 2006 года заместитель акима Атырауской области. Заместитель руководителя Атырауского областного отделения Республиканского общественного штаба кандидата в Президенты РК Н.А. Назарбаева (сент. – дек. 2005г.). Награжден орденом «Құрмет»;, медалью: ”Ерен еңбегі үшін”, значками ”Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі”,Қазақстан Республикасының білім беру ісінің құрметті қызметкері»;.
ХАЛИДУЛЛИН Ғизатолла (Балықшы к. 30.11.1947ж.т.) – тарих ғылымдарының докторы, профессор, ҚР Гуманитарлық ғылымдар академиясының толық мүшесі, Қазақстан жоғары оқу орындарының 2005 жылғы «Үздік оқытушысы»
грантының иегері.
Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің профессоры, «Отан тарихы» кафедрасының меңгерушісі. 1970 жылы Гурьев педагогикалық институтын бітірген. 5 монографиясы, көптеген оқу құралдары жарық көрген.
Жүсіп Қадыр 1937 жылы 10 қаңтарда Атырау облысы, Гурьев қаласында туған. 1961 жылы Гурьев мемлекеттік педагогика институтын бітіргеннен кейін, қаладағы Абай атындағы орта мектепте қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі болып еңбек жолын бастаған.
№11 Алтынсарин атындағы орта мектеп директорының орынбасары, Облыстық халық творчествосы үйінің директоры, №7 М.Әуезов атындағы, №19 Қ.Сәтбаев атындағы мектептерде мектеп директоры болып қызмет еткен.
1982 жылы Гурьев педагогика институтында қазақ әдебиеті пәнінен дәріс берді. Атырау университетінің Қазақ әдебиеті кафедрасының меңгерушісі болды.
2001 жылы Әлеуметтік Ғылымдар Академиясының корреспондент – мүшелігіне сайланған. «Өлке» баспасынан «Естелік» (1993), «Ғылым» баспасынан «Асау Атырау» (1997) өлең жинақтары жарық көрген. «Әдебиет сабағында оқушылардың творчестволық ізденістерін қалыптастыру» (Әдістемелік құрал, 1993), «Орта мектепте лириканы талдау» (Әдістемелік құрал, 1994), «Жұмекен Нәжімеденовтың ақындығы» (Монография, 1995), «Жыр жиһазы» (Монография, 1995), академикжазушы З.Қабдоловтың шығармашылығына арналған монография – «Жазушы. Ғалым. Ұстаз» (1997), жазушы Ә.Кекілбаевтың творчествосына арналған монография – «Шың мен шыңырау» (2000), «Таңғажайып Бейбарыс» (2000), «Алмас жыр» (2003), «Әдеби толғамдар» (2004), «Махамбеттану мәселелері» (2005), «Қазақтың Қабдоловы» (2005), «Жұмекен жұмбағы» (2006) сияқты кітаптар мен монографиялардың авторы.
1988 жылы «Жұмекен Нәжімеденовтың лирикасы» деген тақырыпта кандидаттық, 1996 жылы «Ж.Нәжімеденовтың ақындығы» атты тақырыпта докторлық диссертация қорғаған. Облыс Әкімшілігінің «Құрмет грамотасымен», «Еңбек ардагері», «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл», «Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін», «Ерен еңбегі үшін», «Педагогикалық қызметтегі табыстары үшін» (Ы.Алтынсарин) медальдарымен, «Қазақстан ағарту ісінің үздігі» белгісімен марапатталған.
Филология ғылымдарының кандидаты Қадыр Жүсіп бүгінгі таңда Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінде Әбіш Кекілбаевтың әдеби мұрасын зерттеу орталығының директоры.
Мұхтаров Мұстахим Харенұлы – педагогика ғылымдарының кандидаты, профессор.Оқыған жылдары:1977-1982 жылы Гурьев педагогика институтының Музыка және педагогика факультетін бітірген.
1999 жылы Қазақ хұқтану және халықаралық қатынастар институтын хұқтану мамандығын бітірген .
2002 жылы Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің қаржы және несие мамандығын бітірген.
2007 жылы «Атырау өлкесіндегі музыкалық білім мен тәрбие берудің қалыптасуы мен даму тарихы (1920-1985жж)» тақырыбында кандидаттық диссертация қорғаған.
1986 –1989 оқу жылдары Гурьев қаласындағы №15 Абай атындағы орта мектепте музыка сабағының мұғалімі.
1989 - 2009 жылдары Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінде күндізгі және сырттай оқу факультеттерінің деканының орынбасары, кейін деканы, ректордың көмекшісі .
2006 жылдан Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің академиялық доценті.
2009 жылдан Атырау инженерлік-гуманитарлық институтының педагогика академиялық профессоры, бірінші проректоры қызметін атқарып келеді.
Халықаралық және республикалық басылымдарда 20-дан астам ғылыми мақалалары, әдістемелік нұсқаулар жарық көрген.
СЕРІКОВ Төлеуіш Пәуеденұлы – (Гурьев облысы, Теңіз ауд., Сафон с. 21.02.1948ж.т.). - химия ғылымдарының докторы, профессор, халықаралық инженерлік академияның және ҚР-ның Халықтық инженерлік академиясының академигі. 1964-1969 жылдары Гурьев педагогикалық институтын Химия мамандығы бойынша бiтiрген. Ұзақ жылдар Атырау мұнай және газ институтының ректоры болды.
1969 жылдан бастап бүгінге дейін барлық маңызды ғылыми-педагогикалық жолдан өтті. 1999 жылы Атырау облысы бойынша Қазақстан Республикасы Президентінің сенімді өкілі болды. Ол ғылыми-педагогикалық жұмыстарын қазіргі күні өзі бұрын жетекші болып, қазірде еңбек етіп жатқан Республика бойынша бірден-бір жоғары оқу орны-Атырау мұнай және газ университетінде мұнай-газ өндірістеріне ғылыми кадрларды және инженерлерді дайындауда үлкен үлес қосып отыр. Атырау мұнай және газ университеті негізгі өткен жүзжылдықтың 1980 жылдың бас кезінде қаланды. Содан бері әртүрлі даму сатыларынан және басқару формаларынан өткен институт қабырғасында Т.П. Серіковтың қатысуымен Батыс Қазақстанның жоғары мектебінде және оның ғылыми құрылымының білім және ғылымның дамуына көптеген реформалар және жаңа енгізулер жасалды. Атырау мұнай және газ институтының ректоры қызметін атқарған. Халықаралық және республикалық басылымдарға 230 ғылыми жұмыс жарияланған. 6 монография, 4 оқулық авторы.
Кравченко Надежда Павловна Оқыған жылдары :1973-1978 жылдары
Кубан мемлекеттік университетінде филология ғылымдарының докторы, профессор.
Краснодар қаласы, Ресей Лауреат конкурса "Золотое перо Кубани" (2002), Заслуженный журналист Кубани.
Образование высшее. Закончила Гурьевский педагогический институт (1978), историко-филологический факультет, специальность "Русский язык и литература", аспирантуру при Казахском государственном педагогическом институте, докторантуру при Кубанском государственном университете.
Диссертацию на соискание степени кандидата филологических наук защищала в Саратовском государственном университете (специальность - русский язык), на соискание степени доктора филологических наук - в Кубанском государственном университете (специальности - русский язык, журналистика).
Автор 50 научных и более 1000 журналистских публикаций.
Среди научных работ: монография "Семантика текстообразующих возможностей русских предлогов. Художественно-публицистический аспект" (Краснодар, 2001), научные статьи "Изменения в региональном политическом дискурсе (на примере СМИ Краснодарского края)" (Воронеж, 2004), "Информационный продукт как результат маркетингового исследования" (Москва, 2003), "Модели взаимоотношения власти и прессы" (Москва, 2004), "Агрессия как атрибут журналистики левого направления" (СПб, 2004), "Черты современной российской политической журналистики" (Москва, 2005), "Приемы позиционирования первых лиц региона в местных СМИ" (Москва, 2006), "Функции имен собственных в игровой стилистике языка СМИ" (Майкоп, 2006), "Принцип многоступенчатости журналистского образования в работе с редакциями" (Москва, 2007) и др.
Под руководством Н. Кравченко защищены 3 диссертации на соискание степени кандидата филологических наук.
Всегда совмещала педагогическую деятельность с журналистской. Будучи доцентом кафедры современного русского языка Гурьевского педагогического университета, была редактором вузовской малотиражной газеты "За педагогические кадры", внештатным корреспондентом областной газеты "Прикаспийская коммуна". В Краснодаре с 1996 по 1998 была специальным корреспондентом газеты "Кубанские новости", с 1998 по 2000 — корреспондентом газеты "Известия", с 2000 по 2004 - внештатным корреспондентом журнала "Эксперт", 2005 - 2006 - гл. редактором газеты "Жемчужина России".
Среди известных журналистских публикаций: "Былая слава поросла бурьяном", "Мы не рабы, мигранты мы" ("Кубанские новости"), "Юговичи", "В школе ученику подложили свинью" ("АиФ-Кубань"), "Точка на карте. Мужики из Чушки" ("Труд"), "История о пропавшей вывеске", "Пустыня сахара" ("Известия"), "Без родины", "Не выдержали сравнения" ("Эксперт"), "Дорога к обелиску: кубанская Хатынь" ("Жемчужина России") и др.
Даумов Нұрлыбек Ғилажұлы- педагогика ғылымдарының кандидаты, доцент
Облыстық ұлттық дарынды балаларға арналған гимназия директоры
Оқыған жылдары:1981-1984 жылдары Гурьев педагогикалық институты.
1989 жылға дейін Атырау қаласындағы облыстық балалар спорт мектебінің жаттықтырушысы, спорт мектебінің басшысы, 1989-1990 жылдар аралығында Атырау қаласында №16 мектеп директоры қызметін атқарған.
1990 жылы дарынды балаларға арналған жаңа экспериментальды мектеп-интернаты гимназиясының басшысы болып тағайындалды. 2000 жылы Ы. Алтынсарин атындағы Қазақ білім академиясы жанындағы аспирантураға түсіп, «Оқытуды ақпараттандыру процесінде оқушылардың зерттеу қызметін дамыту» деп аталатын диссертациясын 2003 жылы қорғаған.
ҚПҒА корреспондент-мүшесі. Облыстық ұлттық дарынды балаларға арналған гимназия директоры. 2005 жылы Ы.Алтынсарин атындағы медальмен марапатталған. Тәуелсіздіктің 25 жылдығына орай Құрмет орденінің иегері. 47 мақала, 4 ғылыми еңбек. 1995-1999 жылдары облыстық мәслихат депутаты болып сайланған.
Дүйсекенова Злиха Қадірбайқызы
Атырау облысы Білім беру басқармасы бастығының орынбасары. Оқыған жылдары:1979-84 жылдары Гурьев педагогикалық институты. Атырау облыстық білім беру басқармасының орынбасары. 1979-1984 жылдары Гурьев педагогика институты, химия-биология факультетін бітірген. Құрманғазы ауданы Ганюшкино мектеп-интернатында тәрбиеші, Құрманғазы ауданы Котяевка селосындағы Н.К.Крупская атындағы орта мектепте аға пионер вожатый,
Гурьев педагогика институты, химия-биология факультеті(1979-1984), Құрманғазы ауданы Котяевка селосындағы балабақшада тәрбиеші (1984-1988), Құрманғазы ауданы Нұржау селосындағы Ленин атындағы орта мектепте биология пәнінің мұғалімі, Құрманғазы ауданы Котяевка селосындағы Н.К.Крупская атындағы орта мектепте мұғалім, директор (1988-2000 жж) Атырау қаласы қалалық білім беру бөлімінде әдіскер (2000-2002жж) Атырау облыстық мұғалімдер білімін жетілдіру және біліктілігін арттыру институтының директорының орынбасары (2002-2005 жж) 2005 жылдың наурызында Атырау облысы Білім беру басқармасы бастығының орынбасары қызметін атқарған.
Ихсангалиева Гүлнара Құанышқызы
Филология ғылымының докторы, профессор 1971 жылы 28 шілдеде Атырау қаласында туылған. Оқыған жылдары: 1989 жылы Х. Досмұхамедов атындағыАтырау университетінің филология факультетіне «Ұлттық мектептегі орыс тілі және әдебиеті» мамандығы бойынша оқуға түсіп, 1994 жылы үздік аяқтап шықты. 1997 жылы әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың жалпы тіл білімі кафедрасына аспирантураға қабылданды. 2000 жылы «Тақырыптарға функционалды-прагматикалық талдау (қазақстандық газет және телебағдарламалар материалы негізінде)» атты кандидаттық диссертациясын қорғады. (Ғылыми жетекшісі – филология ғылымдарының докторы профессор Н.Ж. Шаймерденова).
2008 жылы Мәскеу мемлекеттік лингвистикалық университетінде бір айлық тәжірибеден (стажировка) өтті. 2009 жылдан бастап 10.02.00 - жалпы тіл білімі мамандығы бойынша доцент атағына ие болды. 2010 жылы 30 қарашада әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті жанындағы филология ғылымдарының докторы дәрежесін беру жөніндегі Д 14 А 01.22 диссертациялық кеңесте10.02.19 – тіл теориясы мамандығы бойынша «Қазақстан бейнесін (имидж) қалыптастырудың когнитивтік және психолингвистикалық механизмдері» атты докторлық диссертациясын қорғады. Еңбек жолдары: 1994-1997 ж. –Х. Досмұхамедов атындағы Атырау университетінің оқытушысы; 2000-2002 ж. – Алматы тіл және аударма институтының аспирантура мен магистратура меңгерушісі; 2002-2004 ж. – Абылай хан атындағы Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университетінің аспирантура меңгерушісі. 2004 жылдан бері әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да жұмыс істейді. 2004 жылдан 2008 жылдың маусымына дейін әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың Ғылыми кеңесі қызметінің жетекші маманы(диссертациялық кеңестердің қызметін бақылау). 2008 жылдың 1 шілдеден ғылыми-зерттеушілік іс бөлімінің меңгерушісі қызметін атқарды. 2009 жылдың 1 қыркүйегінен 2011 жылдың 30 маусымына дейін ЖОО дейінгі білім беру факультеті шетелдіктердің тілдік және жалпы білім беру дайындығы кафедрасының доценті. 2011 жылдың 1 қыркүйегінен 2013 жылдың 30 маусымына дейін дейін ЖОО дейінгі білім беру факультеті шетелдіктердің тілдік және жалпы білім беру дайындығы кафедрасының профессоры қызметін атқарды. 2013 жылдың 1 қыркүйегінен бастап ЖОО дейінгі білім беру факультеті шетелдіктердің тілдік және жалпы білім беру дайындығы кафедрасының меңгерушісі қызметін атқаруда. Г. Қ. Ихсанғалиева ғылыми және әдістемелік жұмыспен айналысады. 50-ден аса жарияланымдардың, оның ішінде монографиялар, оқу құралдардың авторы. Халықаралық, республикалық конференциялар мен ғылыми семинарларға белсенді қатысып тұрады. Қоғамдық жұмыспен айналысады, факультет үшін маңызды шараларды ұйымдастырушы. Атап айтқанда, 2010 жылы 12 сәуірде Ломоносов атындағы ММУ Халықаралық білім беру орталығымен бірлесе өткізілген Орыс тілі мен мәдениеті фестивалі; 2011 жылы 16 сәуірде Орыс тілі мен әдебиеті оқытушыларының халықаралық ассоциациясы (МАПРЯЛ) және «Орыс әлемі» қоры қолдауымен өткізілген Бүкіләлемдік орыс тілі фестивалі, Орыс сөз өнері мерекесі; Республикалық педагогикалық идеялар (15.02.2012 ж.) фестивалі.
Хаменова Бақытгүл Қайыржанқызы Атырау қаласында 1981 жылы туған. Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетін бітірген, қазақ тілі және әдебиеті пәндерінің мұғалімі; Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, аспирант; Атырау мұнай және газ институты, мұнай және газ инженері; М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті, экономика және бизнес бакалавры. Филология ғылымдарының кандидаты.
1999-2001 жылдары Атырау облыстық телерадио-ақпараттық компаниясының дикторы, редакторы.
2001-2004 жылдары Атырау мұнай және газ институтының қазақ және орыс тілдері кафедрасының оқытушысы, Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің элитарлық мектебі директорының тәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары.
2004-2005 жылдары «Рахат ТВ» Атырау телерадио хабарларын тарату филиалы қазақ редакциясының корреспонденті.
2005-2016 жылдары Атырау Каспий өңірінің қазіргі замандағы колледжінің директоры.
2016 жылғы 24 наурыздан бастап – алтыншы сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты."Нұр Отан" партиясының мүшесі, партияның Саяси кеңесінің мүшесі. Наградалары: "Ыбрай Алтынсарин" төсбелгісі (2010 жыл), ҚР Президентінің алғыс хаты (2011 жыл), "Білім беру ісінің құрметті қызметкері" төсбелгісі (2013 жыл), "Қазақстан мәслихатының 20 жылдығы" медалі (2014 жыл), "Белсенді қызметі үшін" төсбелгісі (2014 жыл), "ҚР Конституциясына 20 жыл" мерекелік медалі (2015 жыл), "KAZENERGY" медалі (2015 жыл), "Экономика Мақтанышы" ордені (2015 жыл) Екі баласы бар.
Журналист, ақын Ханбибі Есенқарақызы (30.6.1949 жылы туған, Сарыағаш ауданы) – журналист, ақын. Еңбек жолын ұстаздық қызметтен бастады.
1971 – 1976 жылдары Сарыағаш ауданы «Қызыл ту» газетінің қызметкері,
1976 – 1980 жылдары облыстық телерадио комитетінде редактор,
1980 – 1987 жылдары халық шығармашылық облыстық орталығында бас маман,
1987 – 1993 жылдары облыстық «Қайырымдылық» қорының төрайымы, облыстық «Қазақ тілі» қоғамының төрайымы, облыстық мәдениет басқармасының бастығы қызметтерін атқарды.
1994 жылдан Ш.Қалдаяқов атындағы облыстық филармонияның директоры. «Қанат қақты», «Бұлтсыз аспан», Жұлдызым», «Жангүлім», «Жан айқайы», «Махаббат мәңгілік», «Жыр кітабы», «Сыр кітабы», «Шындыққа қарай жүздім мен» атты прозалық кітаптардың авторы. ҚР еңбек сіңірген қызметкері (1998). Жетістіктері: Түркістан облысы әкімінің және облыстық мәслихатының, Ақмола облысы, Астана, Шымкент қалалық өкімдерінің алғыс хатына ие болды. М.Әуезов бейнесі бар ЮНЕСКО, «Астана қаласына 10 жыл», Түркістанның 1500 жылдығына, Тәуелсіздіктің 10 жылдығына арналған және Гумилев атындағы Еуразия университеті медальдарымен марапатталған. Сарыағаш ауданының Құрметті азаматы. «Парасат» орденімен (2008) марапатталды. «Қазақстан Республикасы^ еңбегі сіңген қызметкер» атағына ие болды.
Наутиев Алибек Ибатуллаулы
Секретарь Атырауского областного маслихата
Ожаев Нурлыбек Жұмахметұлы
Депутат Мажилиса Парламента Республики Казахстан VII созыва
Сәрсенбай Құрманұлы Еңсегенов
Атырау облысынан сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты.
1963 жылы 26 наурызда туған, қазақ, білімі жоғары. Гурьев педагогика институтын, әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік Ұлттық университетін бітірген. Тарих, қоғамтану және совет құқықтану пәндерінің оқытушысы, заңгер.
Атырау облысы әкімінің бірінші орынбасары болып қызмет атқарған.
«Құрмет» орденімен, алты медальмен марапатталған.
"ЖОО үздік оқытушысы - 2005", химия ғылымдарының докторы
Сабирова Жанылсын Нурмухановна
Университетіміздің 2009 жылғы түлегі, Атырау облыстық Махамбет атындағы академиялық қазақ драма театрының әртісі Қайырлиева Гұлнұр Саясатқызының талапкерлерге арналған жүрекжарды тілегі
Дорофеев Михаил Викторович
26.04.1972-30.01.2021
Белгілі қазақстандық журналист Михаил Дорофеев 1972 жылы Гурьев қаласында (қазіргі Атырау) дүниеге келген. Ол Гурьев педагогика институтында тарих мамандығы бойынша білім алған. Институтты 1994 жылы тәмамдаған болатын. Журналистикадағы жолын Атырау облысында «Жарық» телеарнасында бастаған, кейін Атырау облыстық әкімдігінің «Прикаспийская коммуна» (бір кездері бұл газетте оның атасы Александр Багрянцев жұмыс жасады) газетінде жалғастырды.
1998 жылы ол отбасылық жағдайына байланысты Алматыға қоныс аударды, оған КТК телеарнасында жұмыс жасауға ұсыныс жасалды. Республикалық медиада – КТК телеарнасында, «Экспресс К», «Город» және «Мегаполис» газеттерінде (бас редактордың орынбасары) жалғастырған. Республикалық телеарналарда басшылық қызметтер атқарған. «Астана қ. телевизиясы» ЖШС Бас директоры және «Эра» телекомпаниясы» ЖШС бас продюсері қызметін атқарды. «Портрет недели» (КТК), «Формула личности» (Қазақстан, Астана-ТВ), «Тема» («Астана» телеарнасы), «Открытый диалог» (Хабар) телевизиялық бағдарламаларын жүргізді.
Михаил Дорофеев әр жылдарда бірнеше телевизиялық бағдарламалардың тізгінін ұстады. КТК телеарнасында «Дословно» және «Портрет недели», «Формула личности» («Қазақстан», «Астана»), «Телебуриме» («31 канал»), «Тема» («Астана») хабарларының жүргізушісі және авторы болды.
«Экспресс К», «Труд в Казахстане», «Мегаполис» газеттерінде бас редактордың орынбасары болып жұмыс істеді, «Евразия-Центр» газетінің бас редакторы және «Жетінші арна» телекомпаниясының бас продюсері болды. «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясында» ақпараттық саясат жөніндегі департамент директоры лауазымының қызметін атқарды. Ал кейін «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ жалғастырды.
2015 жылдан бастап іnformburo.kz ақпараттық-талдау интернет-порталының бас редакторы болып жұмыс істеді. Ол редактор болған жылдарда портал қазақстандық үздік интернет – медиа бестігінің құрамына енді. 2018 жылы Informburo.kz Ұлттық «Үркер» сыйлығы бойынша Қазақстандағы үздік БАҚ деп танылды.
Михаил Дорофеев Қазақстан Президентінің БАҚ саласындағы сыйлығының лауреаты (2018 жыл), Қазақстан Журналистика Академиясының академигі, ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің мүшесі болған.
Документальный фильм памяти Михаила Дорофеева.mp4 (168139115)
Мырзакулов Ратбай — директор «Евразийского международного центра теоретической физики» при ЕНУ, доктор физико-математических наук, профессор кафедры «Общая и теоретическая физика».
Хайрова Нина Феликсовна — профессор Национального технического университета «Харьковский политехнический институт», доктор технических наук, профессор.
Темиргалиев Нурлан Темиргалиевич — директор Института теоретической математики и научных вычислений ЕНУ, доктор физико-математических наук, профессор.
Жумадильдаев Аскар Серкулович — доктор физико-математических наук, профессор, академик Национальной академии наук РК, профессор кафедры высшей и прикладной математики Казахстанско-Британского технического университета (КБТУ).
Сыздыкова Жибек Сапарбековна — заведующая кафедрой Центральной Азии и Кавказа Института стран Азии и Африки Московского государственного университета им. М. В. Ломоносова.
Сыдыков Мурат Наурызгалиевич — старший преподаватель, доцент Уральского педагогического института, заведующий кафедрой всеобщей истории, декан исторического факультета.
Рашад Мамедов — Чрезвычайный и Полномочный Посол Азербайджанской Республики в Республике Казахстан.
Фостер Гултом — Чрезвычайный и Полномочный Посол Республики Индонезия.
Катрин Пужоль — профессор Института восточных языков и культур (INALCO).
Зелетдинова Эльмира Анваровна — доктор политических наук, профессор.
Журтбай Турсын Кудакелдиулы — писатель, доктор филологических наук, абаевед, ауэзовед, алашевед.
Карин Ерлан Тынымбайулы — квалифицированный политолог, идеолог.
Бусурманов Жумабек Дюсешевич — доктор юридических наук, профессор.
Бекмаханова Наиля Ермухановна — доктор исторических наук, профессор.
Дербисали Шейх Абсаттар кажы Багысбайулы — востоковед, религиовед, литературовед, писатель, критик, доктор филологических наук.
Мусабаев Талгат — 2-й казахский и 309-й в мире космонавт, доктор технических наук (2008), генерал-лейтенант авиации (2007). Председатель Аэрокосмического комитета Министерства по инвестициям и развитию РК.
Фариза Онгарсынова — казахская поэтесса, народный писатель 23.12.2001 г.
Тимур Бекмамбетов — казахстанский кинорежиссер, сценарист, продюсер, клипмейкер.
Нарикбаев М. С. — ректор Казахского гуманитарно-юридического университета (КазГЮУ), д.ю.н., профессор (29.09.2012 г.).
Зейнолла Кабдолов 23.12.2001 г. — писатель, литературовед, педагог, доктор филологических наук, профессор
Амангельды Айталы 29.12.2001 г. — д.ф.н., профессор, выпускник Атырауского пединститута
Бадма Катинович Салаев
общественный и политический деятель, с 21 декабря 2010 года — ректор Калмыцкого государственного университета. Кандидат педагогических наук.
Натыров Аркадий Канурович
Профессор, доктор сельскохозяйственных наук
Меруерт Каратаевна Утекешова — актриса кино и театра. Заслуженная артистка Казахской ССР. Лауреат премии Ленинского комсомола Казахстана. Актриса Казахского государственного академического театра драмы имени Мухтара Ауэзова.
Куман Нурмаганулы Тастанбеков — актер кино и театра. Народный артист Казахстана, лауреат премии Ленинского комсомола Казахстана, актер Казахского государственного академического театра драмы имени Мухтара Ауэзова
Толепберген Айкын Нуртанулы — звезда казахстанской эстрады.
Айдын Аканович Аимбетов — казахский космонавт, гражданин Республики Казахстан, 545-й космонавт мира. Халық Қаһарманы (Народный Герой Казахстана), полковник ВВС Казахстана.
Айдын Ақанұлы Айымбетов
қазақ ғарышкері, Қазақстан республикасының азаматы, космосқа ұшқан әлемнің 545-ші ғарышкері. Қазақстан Халық Батыры, Қазақстан ӘӘК (ВВС) полковнигі.
Мейер Михаил Серафимович — доктор исторических наук, профессор.
Мажитов Саттар Фазылович — директор Института истории и этнологии им. Ш. Ш. Уалиханова Комитета науки МОН РК, доктор исторических наук, профессор.
Сарсенбай Курманулы Енсегенов — известный юрист, защитник языка, депутат Сената Парламента РК.
Ермахан Ибраимов - Сидней Олимпийских игр чемпион, мастер спорта международного класса
Каршыга Ахмедияров 30.11.2001 г.— кюйши-домбрист, народный артист Казахстана
Фариза Оңғарсынова
Қазақ ақыны, халық жазушысы
Талгат Мусабаев Амангелдіұлы
Ғарышкер, техника ғылымдарының докторы, авиация генерал -лейтенанты, Қазақстанның ұлттық ғарыш агенттігінің төрағасы
Әбдімәлік Нысанбаев
Ғалым, философия ғылым докторы, ҚР ҰҒА академигі, Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым мен техника қайраткері .
Жания Аубекирова
Пианист, Қазақстанның халық артисі, халықаралық конкурстар лауреаты, Құрманғазы атындағы Алматы мемл. консерватория ректоры,профессор.
Марат Бисенгалиев Саметович
Қазақстандық скрипкашы, дирижер, ҚР мәдениет қайраткері.
Салық Зиманов
Қоғам және мемлекет қайраткері, заңгер, заң ғылымының докторы, профессор,
Қазақстан Республикасы Ұлттық ҒА-ның академигі. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген Ғылыми қайраткері.
Зейнолла Қабдолов
ҚР халық жазушысы, әдебиет зерттеуші ғалым, филология ғылымының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Ғылым академиясының академигі.
Батырбаев Махамбет Демешович
Ардагер мұнайшы, АҚБ/ОАО «Казахойл-эмба»Президенті
Даукеев Серікбек Жүсіпбекұлы
Қазақстан Республикасының саяси қоғам қайраткері
Құсайынов Асқарбек
Педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясының президенті
Елеген Қайыржанов Ізтелеуұлы
Заң ғылымдарының докторы, профессор, ҚР ғылым және техника еңбек сіңірген қайраткері
Құдайқұлов Анарбай
Физика-математика ғылымдарының докторы, профессор.
Айдаралиев Ғабдрахман Әшімбайұлы
Қазақстан білім беру ісінің үздігі, профессор. «Қызыл Жұлдыз» орденінің иегері.
Жанахметова Фатима Молдағалиқыз
ҚСРО және Қазақ ҚСР халық ағарту ісінің үздігі, ардагер ұстаз.
Көшеков Оңайбай
Кеңес үкіметі тұсындағы көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері. Атырау облысының Құрметті азаматы.
Ленин ордені, үш мәрте Еңбек Қызыл Ту ордені, Қазақстан Республикасы «Құрмет» орденінің иегері.
Гребенников Евгений Александрович
Ветеран отечественной науки России, доктор физико-математических наук.
Волков Геннадий Никандрович
Доктор педагогических наук, профессор, писатель, переводчик, критик, заслуженный учитель Чувашской Республики, заслуженный деятель науки РФ,
Республики Калмыкия и Тыва, заслуженный работник образования Республики Саха, лауреат премии К. Д. Ушинского, член Академии педагог. наук, почетный гражданин Чувашской Республики
Ахмедьяров Қаршыға
Қазақстанның Халық артисі, ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, профессор, сазгер-домбырашы.
Қоразбаев Алтынбек
Композитор,Қазақстан Республикасы, Қырғызстан Респуб. халық әртісі
Сагадиев
Экономика ғылымының докторы, профессор, ҚР ҰҒА академигі, Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым мен техника қайраткері.
Чердабаев Мағауия Тажіқараұлы
«ЭмбаведьОйл» ЖШС-нің бас директоры экономика ғылымының докторы, профессор, академик.
Жақанов Илья
Композитор, жазушы, публицист, музыка танушы, Қазақстан мен Қырғызстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткері.
Отарбаев Рахымжан Қасымғалиұлы
көрнекті жазушы -драматург
Тасқынбаев Есен
Атырау облысының Құрметті азаматы, мемлекет және қоғам қайраткері, республикалық дәрежедегі дербес зейнеткер.
Есмұхан Жанұзақ Мұхитұлы
Техника ғылымдарының докторы, профессор, халықаралық ақпарат академиясының академигі.
Серіков Төлеуіш Пәуеденұлы
Химия ғылымдарының докторы, профессор, халықаралық және ҚР-халықтық инженерлік академиялар академигі.
Борликов Герман Манджиевич
Доктор педагогических наук, профессор. Заслуженный работник высшей школы РФ. Заслуженный деятель науки Республики Калмыкия Заслуги: орден "За заслуги перед Отечеством" IV степени, орден Почета, орден им. А.С. Макаренко,
медаль "За трудовую доблесть", почетное звание и знак РАЕН "Рыцарь науки и искусства"; Заслу-женный работник высшей школы РФ, Заслуженный деятель науки Республики Калмыкия.
Кекілбаев Әбіш
Қазақстанның халық жазушысы, мемлекет және қоғам қайраткері. 23.12.2009 ж., №5 хаттама
Натыров Аркадий Канурович
Доктор сельскохозяйственных наук, профессор Калмыцкого государствен- ного университета, академик, действительный член РАЕН и РАСН, Заслуженный деятель науки Республики Калмыкия, почетный работник высшего профессионального образования Российской Федерации.
Ғарифолла Есім
Философия ғылымы докторы, профессор, академик, ҚР ҒА корреспондент мүшесі.
Құдайқұлов Анарбай
Физика-математика ғылымдарының докторы, профессор.
Омарбеков Талас
Қазақстан Республикасы Әлеуметтік ғылымдар Академиясының академигі, тарих ғылымдарының докторы, профессор
Блиев Назарбай Қадырұлы
Физика-математика ғылымдарының докторы, профессор , Қазақ Ұлттық Ғылым академиясының академигі.
Қыдыралин Үркімбай
Тарих ғылымдарының докторы, профессор, «ҚР ғылымын дамытуға атқарған еңбегі үшін» төсбелгі иегері.
Аюханов Болат Ғазизұлы
Қазақстанның халық әртісі, балет режиссері, балетмейстер. Өнертану профессоры, Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты
Абдрахманов Сауытбек
«Егемен Қазақстан» республикалық газеті акционерлі қоғамының президенті
Салаев Бадма Катинович
Ректор Калмыцкого государственного университета, профессор. Почетный работник начального профессиональ- ного образования Российской Федерации, Заслуженный учитель Республики Калмыкия.
Диаров Муфтах
Геология – минерология ғылымының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Ғылым Академиясының академигі, Атырау облысының Құрметті азаматы.
Сарай Әнес Төлендіұлы
Мемлекеттік сыйлықтың иегері, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, белгілі жазушы, драматург.
Мамбетқазиев Ережеп Әлхайырұлы
Химия ғылымдарының докторы, КР ҰҒА академигі, 1993-1995жж. ҚР Білім министрі, «Парасат» орденінің иегері.
Данаев Наргозы Тұрсынбайұлы
Физика-математика ғылымдарының докторы, профессор, ҚР мемлекеттік сыйлығының иегері.
Маммадов Рашид Эйнаддиноглы
ҚР-дағы Азербайджан Республикасы- ның Бас консулы /университеттің дамуына және студент-жастарды қолдауда тығыз қарым – қатынас орнатып, екі ел арасында байланыс орнатуда елеулі үлес қосқан.
Бекмаханова Наиля Ермухановна
Ресей ғылым Академиясының аға ғылыми қызметкері, тарих ғылымда- рының докторы, профессор
Мейер Михаил Серафимович
М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университеті Азия және Африка елдері институтының Президенті, тарих ғылымдарының докторы, профессор;
Әбсаттар қажы Дербісалы
Р.Сүлейменов атындағы Шығыстану институтының директоры, филология ғылымдарының докторы, профессор, дипломат
Әбжанов Ханкелді Махмұтұлы
Ш.Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының директоры, тарих ғылымдарының докторы, профессор
Мажитов Саттар Фазылұлы
Ш.Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының аға ғылыми қызметкері, Ресей жаратылыстану және халықаралық ақпараттандыру академияларының академигі, профессор.
Розметов Владимир Федорович
ауыл шаруашылығы саласының үздігі, «Құрмет», «Достық» ордендерінің иегері
Құсайынов Асқарбек Қабыкенұлы
педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясының президенті
Әнес Ғарифолла
Тілші-ғалым, Қазақстан Журналистер одағының мүшесі, ҚР Ұлттық ғылым академиясының академигі, «Арыс» қорының президенті
Рысбеков Тұяқбай Зейітұлы
ғалым, тарих ғылымының докторы, профессор, Қазақстан гуманитарық ғылымы академиясы акададемигі, Қазақстан Жоғары мектеп академиясының корреспондент-мүшесі
Халил Ержан Гюндогду
Ведат Кирай
Ханбибі Есенқарақызы
«Парасат» орденінің, халықаралық «Алаш әдеби сыйлығының» иегері, «Қазақстан Республикасына еңбегі сіңген қызметкері», Гумилев атындағы Еуразия университеті медальдарымен ұлығыланған көрнекті ақын, журналист
Серік Кеңесбаев
«Өрлеу» біліктілікті арттыру орталығының басшысы
Каримов Тауфик Акрамович
Жауыров Теңдік Жауырұлы
Тауман Салықпайұлы Амандосов
Шәкібалиев Рақымжан Шәкібәліұлы
Рыспай Ғабдиев
Насиров Рахметолла Насирович
"ЖОО үздік оқытушысы-2005", химия ғылымдарының докторы
Ележанова Шынар Қапарқызы
"ЖОО үздік оқытушысы-2008", физика-математика ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор
Сагындыкова София Зулхарнаевна
биол.ғ.д., профессор
Ахметова Ұлжан Төлегенқызы
"ЖОО үздік оқытушысы- 2014", тарих ғылымдарының докторы, Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің Қазақстан және дүниежүзі тарихы кафедрасының қауымдастырылған профессоры.
Мусаева Аман Амангельдиевна
экономика ғылымдарының кандидаты
Эльмира Мизамғалиқызы Әдиетова
«ЖОО үздік оқытушысы - 2016»
Қаржы және есеп кафедрасының меңгерушісі
Ляйла Ерболатқызы Қойшығұлова
«ЖОО үздік оқытушысы - 2016»
Инновациялық білім факультетінің деканы
Нұргүл Қыдырбайқызы Шаждекеева
«ЖОО үздік оқытушысы - 2016»
Математика және математиканы оқыту әдістемесі кафедрасының меңгерушісі
Сабирова Рысты Қуандыковна
"ЖОО үздік оқытушысы-2017"
экономика ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор
Абдол Элеонора Досжанқызы
"ЖОО үздік оқытушысы-2017", педагогика ғылымдарының кандидаты, аға оқытушы
Мухамбетжанова Акмарал Утепбергеновна
"ЖОО үздік оқытушысы-2017", Педагогика ғылымдарының докторы, қауымдастырылған профессор
Уталиева Райхан Сағытжанқызы
"ЖОО үздік оқытушысы-2017", педагогика ғылымдарының кандидаты
Утепкалиева Кансулу Мусаевна
"ЖОО үздік оқытушысы-2018", Философия докторы (PhD), қауымдастырылған профессор м.а.
Дюсебалиева Соледад Сагиновна
"ЖОО үздік оқытушысы-2018", заң ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор
Кайргалиева Гулфайруз
"ЖОО үздік оқытушысы-2018", Ректор аппараты жетекшісі, тарих ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор
Сабирова Жанылсын Нурмухановна
"ЖОО үздік оқытушысы-2018", психология ғылымдарының кандидаты, Психология және арнайы білім беру кафедрасының қауымдастырылған профессоры
Мукашева Маншук Тынышкалиевна
"ЖОО үздік оқытушысы-2018", филология ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор ҚР журналистер Одағының лауреаты, ҚР журналистер Одағының мүшесі, Халықаралық Еуразия Телевидение және Радио академиясының Академигі
Кенжеғұлов Бекет Зинешұлы
"Үздік оқытушы-2019", Техника ғылымдарының докторы, профессор, физика-математика және ақпараттық технологиялар факультетінің деканы
Есенаманова Мансия Санаковна
"ЖОО үздік оқытушысы-2020",
Экология кафедрасының меңгерушісі, тех.ғ.к.;
Джанзақова Шолпан Исағалиқызы
"Үздік оқытушы-2019" п.ғ.д., профессор
Қуанбаева Баян Олжагалиевна
"Үздік оқытушы-2019" педагогика ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор
Шамбилова Гульбаршин Кожахметовна
"Үздік оқытушы - 2019" Химия және химиялық технология кафедрасының профессоры
Хайржанова Акмарал Хатифовна
"Үздік оқытушы-2019" филология ғылымдарының кандидаты
Рахметова Майрагуль Тлеповна
"Үздік оқытушы - 2019", магистр, аға оқытушы
Бекова Гүлдана Таңбайқызы
"ЖОО үздік оқытушысы-2019", жаратылыстану ғылымдарының магистрі, Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің физика және техникалық пәндер кафедрасының аға оқытушысы
Канатова Айнур Жумабаевна
"ЖОО үздік оқытушысы-2020",
Есеп және аудит кафедрасының аға оқытушысы;
Махатова Валентина Еркиновна
"ЖОО үздік оқытушысы-2020",
Программалық инженерия кафедрасының қауымдастырылған профессоры, тех.ғ.к.;
Шаяхметова Жанна Бекполовна
"ЖОО үздік оқытушысы-2020",
Қылмыстық-құқықтық пәндер кафедрасының қауымдастырылған профессоры, з.ғ.к.
Мырзашева Айгуль Нармаганбетовна
"ЖОО үздік оқытушысы-2020",
Математика және математиканы оқыту әдістемесі кафедрасының қауымдастырылған профессоры, тех.ғ.к.;
Альдешова Самал Балғабайқызы
"ЖОО үздік оқытушы-2021"
Қаржы және есеп кафедрасының аға оқытушысы, магистр Альдешова Самал Балғабайқызы
Байтемірова Нұргүл Бауыржанқызы
"ЖОО үздік оқытушы-2021"
Бағдарламалық инженерия кафедрасының меңгерушісі аға оқытушысы, магистр Байтемірова Нұргүл Бауыржанқызы
Ележанова Шынар Қапарқызы
"ЖОО үздік оқытушы-2021"
Бағдарламалық инженерия кафедрасы физика математика ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор Ележанова Шынар Қапарқызы
Құрманғазиева Ләйлә Тасқалиқызы
"ЖОО үздік оқытушы-2021"
Бағдарламалық инженерия кафедрасы техника ғылымдарының кандидаты Құрманғазиева Ләйлә Тасқалиқызы
Шұғаева Гүлшат Қоңыратқызы
"ЖОО үздік оқытушы-2021"
Психология және арнайы білім беру кафедрасының меңгерушісі педагогика ғылымдарының кандидаты Шұғаева Гүлшат Қоңыратқызы
2019 жылы Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінде Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті - Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласы аясында еліміздің дамуына үлес қосып, білім, ғылым, мәдениет және өнер саласында айрықша із қалдырған Атырау өңірінің біртуар азаматтарына арналған «Тұлғалар аллеясы» ашылған болатын.
Бұл аллея ұлтымыздың сегіз бірегей тұлғасының бюсті тұғырымен айшықталып тұр.
Бұл – Қазақ руханиятына өлшеусіз үлес қосқан кемеңгер тұлғалардың мүсіні, барша қазаққа жігер беріп тұрғаны сөзсіз.
Бір жыл бұрын мұнайлы өлкеде ашылған «Тұлғалар аллеясы» ұрпақтар санасына Ұлы даланың ұлы есімдерінің жаңғыртылуына ықпал етуде.
Салык Зиманович Зиманов (1921–2011) — крупный общественный и государственный деятель, ученый-юрист, доктор юридических наук, профессор. Академик Национальной академии наук Республики Казахстан, заслуженный деятель науки Казахстана (1971). Лауреат Президентской премии мира и духовного согласия (2001). В 1990–1995 годах Салык Зиманов избирался народным депутатом Верховного Совета Республики Казахстан, был членом Президиума Верховного Совета, Комитета по внешним отношениям и межпарламентским связям, а также председателем Комитета по делам ветеранов и инвалидов. Как квалифицированный юрист он принимал активное участие в легитимизации международных отношений выбравшего путь суверенитета и независимости Казахстана, придании казахскому языку государственного статуса, внедрении института президентского управления, проведении правовых и демократических реформ и других процессах. В 1992–1993 годах был членом Консультативного совета при Президенте Республики Казахстан и Национального совета по государственной политике. Научно-исследовательские труды Зиманова в основном посвящены истории и теории государства и права, формированию и развитию национальных государств в Казахстане и других регионах Центральной Азии, государственному суверенитету Республики Казахстан и другим актуальным вопросам. Также были опубликованы его научные работы по теории права, традиционной правовой культуре казахов и законам шариата. Во время Декабрьских событий 1986 года он проявил гражданское мужество. Он бесстрашно выступил против высокомерных высказываний высокопоставленных представителей имперского центра в адрес казахского народа, защитив национальную честь и достоинство страны четкими и решительными аргументами. После образования Республики Казахстан начался новый плодотворный этап научной и общественно-политической деятельности Зиманова. Верховному Совету Казахстана предстояло принять множество новых законов. В этот ответственный исторический период Салык Зиманов проявил себя как высокообразованный деятель. Он возглавил комиссию по подготовке проекта «Декларации о государственном суверенитете Казахской ССР» (25.10.1990), сыгравшей решающую роль в истории казахской государственности и казахского народа. Он был одним из ведущих членов комиссии по подготовке другого важнейшего политического акта в истории страны — Конституционного закона «О государственной независимости Республики Казахстан» (16.12.1991). Он также входил в состав Конституционной комиссии Верховного Совета по разработке проекта новой Конституции Республики Казахстан, где руководил группой экспертов. Исследовательский труд Зиманова «Теория и практика автономизации в СССР» (1998) вызвал большой резонанс среди научной общественности стран СНГ. В нем на основе конкретных аналитических выводов обоснованы причины распада гигантской державы — СССР и создание новых независимых республик на базе бывших автономных территорий. Салык Зиманов осуществлял научное руководство 10-томной энциклопедией «Древний мир права казахов» (Қазақтың ата заңдары). Салык Зиманов являлся лауреатом Президентской премии мира и духовного согласия (1993) и Государственной премии Казахстана (2002). Был награжден орденом «Парасат» (2002), двумя орденами Отечественной войны, орденом Красной Звезды и медалями.
Ыгылман Шореков (1876–1932) — эпический поэт широкого размаха, творивший на стыке двух веков. Широкую известность и почетное место в истории казахской литературы ему принесла поэма «Исатай-Махамбет». Это историческое произведение, в котором воспевается крестьянское восстание, потрясшее Букеевскую Орду в тридцатых годах прошлого столетия. По всей видимости, поэт на протяжении многих лет тщательно изучал детали восстания, судьбы своих будущих литературных героев и их окружение. Несмотря на то, что он не работал в архивных хранилищах, опираясь на рассказы и легенды, передававшиеся из поколения в поколение и сохранившиеся в народной памяти, он написал свою знаменитую поэму — единственную в своем роде, которая по сей день считается одним из выдающихся произведений казахской поэзии. Помимо этого, творческое наследие поэта невелико. Его произведения «Ақындар туралы» (О поэтах), «Шешендер туралы» (Об ораторах), «Батырлар туралы» (О батырах), а также несколько стихотворений и толғау были опубликованы в 1924 году в журнале «Сәуле» (№41) в Ташкенте, а позже вошли в сборник дастанов и стихов, изданный в 1976 году под названием «Исатай-Махамбет».
Первая часть поэмы «Исатай-Махамбет» была опубликована при жизни поэта в 1924 году в Ташкенте. После этого она неоднократно издавалась отдельной книгой, а также была опубликована в сборнике «Народные поэмы» (1939).
Бактыгерей Ахметович Кулманов — выдающийся деятель движения «Алаш», член правительства Алаш-Орды, депутат I и II Государственных дум, востоковед и один из первых казахов — кандидатов наук.
Он происходил из знатного рода торе. Его родословная восходит к Абылхаир-хану, Нуралы-хану и султану Есима. С 1872 по 1881 год в течение девяти лет он обучался в Оренбургской мужской гимназии, став одним из первых казахов-выпускников этого заведения, и был удостоен серебряной медали. В 1881 году поступил на юридический факультет Санкт-Петербургского университета. Примечательно, что на первом курсе этого факультета он проучился три года подряд до декабря 1883 года, оставаясь на повторное обучение по собственному желанию. Поскольку руководство университета не разрешило ему остаться на первом курсе в четвертый раз, с января 1884 года он перевелся на факультет восточных языков. 9 марта 1889 года он окончил университет, получив диплом №877. Удостоившись отличных оценок по арабскому, персидскому, османскому, татарскому языкам и русской словесности, постановлением Совета университета от 17 сентября 1888 года он был признан достойным ученой степени кандидата наук.
После окончания вуза он вернулся на родину и с 1889 года служил правителем (начальником) Камыш-Самарской части при Астраханском губернаторе. Находясь на этом посту, он прилагал большие усилия для открытия школ и расширения сети медицинских пунктов. В 1901 году, в связи со столетием образования Букеевской Орды, он возглавил депутацию букеевских казахов на приеме у российского императора, где выступил с торжественной речью от имени делегации.
С 22 июля 1903 года по сентябрь 1906 года он занимал должность советника Временного совета Букеевской Орды. В 1906 году вышел в отставку.
В 1907 году Кулманов был избран депутатом II Государственной думы. Тот факт, что он избирался в Думу дважды (в I и II созывы), свидетельствует о его высоком авторитете среди народа.
Абиш Кекильбаев (1939–2015) — народный писатель Казахстана, видный государственный и общественный деятель. Первый Государственный секретарь Республики Казахстан (1996–2002), депутат Сената Парламента (2002–2015).
Происходит из рода Адай. Увлечение литературой у будущего писателя началось еще в школьные годы. 5 мая 1957 года он был награжден почетной грамотой Центрального Комитета Комсомола Казахстана как активный сельский корреспондент газеты «Лениншіл Жас».
В 1957 году поступил на филологический факультет Казахского государственного университета. В университете возглавлял литературное объединение, способствуя становлению группы молодых талантов. Учась на последнем курсе, начал трудовую деятельность в газете «Қазақ әдебиеті».
В период с 1962 по 1965 год работал заведующим отделом в газете «Лениншіл Жас».
В 1965–1968 годах работал в Министерстве культуры КазССР, в 1968–1970 годах проходил службу в рядах Советской армии.
В 1970–1975 годах занимал пост главного редактора студии «Казахфильм».
В 1975–1984 годах был инструктором. заведующим сектором в отделе культуры ЦК Компартии Казахстана.
В 1984–1986 годах — заместитель министра культуры КазССР.
В 1986–1988 годах — второй секретарь правления Союза писателей Казахстана.
В 1989–1990 годах — председатель президиума Центрального совета Общества охраны памятников истории и культуры КазССР.
В 1990 году — заведующий отделом ЦК Компартии Казахстана.
В 1991 году — председатель Комитета Верховного Совета Республики Казахстан по культуре, языку и развитию межнациональных отношений.
В 1992–1993 годах — главный редактор газеты «Егемен Қазақстан».
В 1993–1995 годах — Государственный советник Республики Казахстан.
В 1994–1995 годах — Председатель Верховного Совета Республики Казахстан.
В 1996–2002 годах работал Государственным секретарем Республики Казахстан.
С 2002 года — депутат Сената Парламента Республики Казахстан. Абиш Кекильбаев дважды избирался депутатом Верховного Совета Казахстана и один раз — депутатом Мажилиса на альтернативной основе.
Кабдолов Зейнолла (1927—2006) — писатель, литературовед, педагог, доктор филологических наук, профессор, академик Национальной академии наук Казахстана, Народный писатель Казахстана, заслуженный деятель науки Республики Казахстан и Республики Кыргызстан. Родился в поселке Доссор Макатского района Атырауской области. В 1945 году поступил на филологический факультет Казахского государственного национального университета имени аль-Фараби, который окончил с отличием в 1950 году. В этом учебном заведении он более пятидесяти лет непрерывно совмещал образовательную и научную деятельность.
На протяжении четверти века он возглавлял кафедру литературы Казахского национального государственного университета имени аль-Фараби, а также в течение нескольких лет совмещал основную деятельность с обязанностями главного редактора журнала «Жұлдыз» и газеты «Қазақ әдебиеті», секретаря Союза писателей Казахстана.
Является автором романов «Ұшқын» и «Жалын», рассказов и очерков, вошедших в сборники «Адам» и «Сыр», а также драмы «Сөнбейтін от», поставленной на сценах Казахского академического театра имени М. Ауэзова и нескольких областных театров. За роман «Менің Әуезовым» в 1998 году был удостоен Государственной премии Республики Казахстан. До конца жизни занимал пост председателя постоянного диссертационного совета по присуждению ученой степени доктора филологических наук при Казахском государственном национальном университете.
В разные годы в издательствах «Жазушы» и «Санат» выходили и другие его многочисленные труды: двухтомники сочинений, сборник пьес «Елеусіз қалған есіл ер», романы «Менің Әуезовым», «Ұшқын», «Жалын», избранные произведения и первые книги пятитомного собрания сочинений.
Также занимался переводческой деятельностью, переведя на казахский язык сказку А. Пушкина «О рыбаке и рыбке», статьи и письма Н. Гоголя, романы В. Добровольского «Трое в серых шинелях», В. Закруткина «Плавучая станица», пьесы А. Островского «Бешеные деньги», М. Горького «Дети солнца», Н. Хикмета «Забытый всеми».
Награжден орденами «Дружбы народов», «Құрмет», «Парасат», многочисленными медалями и Почетными грамотами Верховного Совета Казахской ССР. Лауреат премии первой степени имени Ш. Уалиханова Академии наук Республики Казахстан. Его художественные произведения переведены на несколько иностранных языков.
Бабажанов Мухамед-Салык (1832–1871) — этнограф, общественный деятель, просветитель. Получил начальное образование в русско-казахской школе в Орде, которую окончил в 1845 году, а спустя шесть лет завершил обучение в Азиатском отделении Оренбургского Неплюевского кадетского корпуса. В 1852–1855 годах работал в канцелярии Оренбургской пограничной комиссии, в 1855–1861 годах — советником во Временном совете по управлению Внутренней Ордой. В 1866–1871 годах возглавлял Камыш-Самарское отделение Внутренней Орды. Занимался исследованием древних памятников и сбором устного народного творчества.
1852–1855 гг.: Служба в канцелярии Оренбургской пограничной комиссии.
1855 г.: Под предлогом причастности к волнениям казахов Внутренней Орды был уволен со службы и провел 2 месяца в тюрьме.
1855–1861 гг.: Советник Временного совета по управлению Внутренней Ордой.
1862 г.: Ушел со службы и до 1866 года занимался животноводством.
1866–1871 гг.: Руководитель Камыш-Самарского отделения Внутренней Орды.
Бабажанов опубликовал труды о традициях, хозяйстве, религиозных верованиях и охотничьем промысле казахов. Он собирал и изучал древнее историческое наследие народа: легенды, сказки, песни, пословицы и поговорки. Отправлял в российские музеи и научные учреждения археологические и этнографические экспонаты, связанные с историей и бытом казахов.
В 1861 году был избран членом Русского географического общества. В 1862 году награжден серебряной медалью данного общества за значительный вклад в работу отделения этнографии. Бабажанов — первый казах, официально удостоенный награды за научные труды.
Он также писал статьи, в которых выражал протест против колониальной политики Российской империи в отношении казахского народа.
Научное наследие и достижения известного ученого М. Бабажанова весьма обширны. Серебряную медаль он получил за каменное изваяние (балбал) женщины, найденное в песках Нарына. Его работа «Заметки киргиза о киргизах» была опубликована в 1861 году в Санкт-Петербурге. Кроме того, перу ученого принадлежат труды в области топонимики, этнографии, истории, а также исследования природных богатств и географических особенностей западноказахстанских земель.
Мурат Монкеулы (1843–1906) — выдающийся поэт, живший во второй половине XIX века. Он родился в 1843 году в ауле Карабау Кзылкогинского района современной Атырауской области. Рано оставшись сиротой, Мурат воспитывался в семье брата.
Первичное образование он получил у аульного муллы, выучив там арабский язык. Начав писать стихи еще в детстве, Монкеулы стал известен в своей среде как «бала акын» (мальчик-поэт). В свое время он перенимал опыт у Есет би и акына Абыла, а также был наставником для Мурына жырау Сенгирбайулы. В 1860 году, после встречи с акыном Жылкышы, будущий поэт начал активно участвовать в айтысах.
В 17 лет он состязался с Жылкышы, в 20 — с Бала Оразом, а к двадцати пяти годам стал признанным победителем, оставив позади таких акынов, как Жаскелен, Жантолы, Шолпан и Тыныштык. Эти состязания стали для Мурата настоящей школой поэтического мастерства. Отличаясь смелым характером, мастерством импровизации и находчивостью, Монкеулы всегда был на высоте. В истории литературы его имя осталось не только как имя великого мастера айтыса, но и как выдающегося эпического поэта.
Мурат — одна из знаковых фигур в истории казахской литературы, видный представитель поэзии эпохи «Зар заман» (Эпохи скорби). В юности он учился у известного оратора Есета. Обладая незаурядным талантом, Мурат Монкеулы рос, впитывая духовное богатство народа и зная назубок героические эпосы. Далеко не всем известно, что произведения таких исторических личностей, как Сыпыра-жырау, Асан Кайгы, Казтуган, Жиембет, Шалкииз и других, дошли до нас именно благодаря МуратуМонкеулы .
Сын казахского народа превратил историю страны в глубокие и впечатляющие произведения. Мурат Монкеулы воспевал независимость и выступал против колониального гнета, из-за чего и был назван поэтом «Зар заман». Оплакивая разорение родных земель, акын с ностальгией вспоминал былое величие степи.
В своих стихах Мурат обращался к истории, воспевая любовь к родине, мужество и отвагу. В частности, он размышлял о бренности жизни и изменчивости времени. Вершиной его творчества является произведение «Үш қиян», где поэт говорит о разрушении древних традиций и упадке нравов. Судьба народа, оказавшегося в тупике из-за колонизации и захвата плодородных земель, не могла оставить его равнодушным.
Особенность Мурата среди поэтов «Зар заман» заключается в том, что он глубоко затрагивал древнюю историю. Его творческий диапазон был очень широк, он всегда акцентировал внимание на государственности и героизме. Поэма «Үш қиян» созвучна с такими произведениями, как «Сарыарқа», «Әттең, қапы дүние-ай» и «Қазтуған», где главной темой выступают земельные споры и судьба родных кочевий.
В основу его сказаний «Қарасай-Қази», «Шәлгез», «Ғұмар Қазиұлына айтқаны» легли религиозные легенды. Известный также как виртуозный исполнитель-жыршы и термеши, Мурат Монкеулы является автором таких терме, как «Өлім», «Қыз», «Арғымақ сыйлап не керек», «Аттан сұлу болар ма?», «Жалғаншы фәни жалғанда».
В своих произведениях поэт использовал стиль книжной поэзии. Например, в поэме «Қыз» Мурат создает образ юной красавицы, а в «Үш қиян» описывает положение народа, свои мечты и надежду на лучшую жизнь. Важность этого произведения заключается в ярко выраженных идеологических взглядах автора.
Проблеме избавления от родовых распрей и вражды он посвятил толгау «Сарыарқа», в котором призывал казахов очиститься от пережитков прошлого на пути своего развития. Понимая, что без просвещения страна не будет процветать, он призывал народ к знаниям в стихотворении «Оқудан қайтқан азаматқа».
Также в поэме «Қазтуған» и дастане «Қарасай-Қазы» Мурат Монкеулы повествует об исторических событиях прошлого. Эти произведения посвящены батырам, которых автор представляет как пламенных патриотов и отважных защитников родной земли.
Поэт стремился использовать в творчестве обычаи и верования, передававшиеся из поколения в поколение. При создании образов он стремился к реалистичности, точности и ясности, используя прогрессивные для своего времени методы выражения мысли. Мурат Монкеулы внес огромный вклад в развитие казахского литературного языка.
В его произведениях отчетливо звучит протест бедноты против несправедливости и царской власти. Мурат Монкеулы поднимал важные вопросы и, пытаясь найти на них ответы, часто обращался к прошлому своего народа. Именно поэтому в его творчестве так четко прослеживается связь между прошлым и настоящим.
Жантурин Нурмухан Сейтахметович (1928-1990) — актер, режиссер. Народный артист Казахской ССР (1966). Лауреат Государственной премии Казахской ССР.
После окончания школы Н. Жантурин отправился в Алматы и поступил в школу киномехаников. В это время сама судьба свела его с учителями, которые смогли разглядеть в нем актерский талант, и он стал студентом Алма-Атинской школы подготовки актеров. Вскоре он был зачислен на 3-й курс актерского факультета Ташкентского театрально-художественного института, который окончил в 1952 году.
В периоды 1952–1967 гг. и с 1988 г. до конца жизни выступал на сцене казахского драматического театра. С 1967 по 1988 гг. был актером киностудии «Казахфильм». Образ Бейбарса в фильме режиссера Б. Мансурова «Султан Бейбарс» (1989 г.) стал крупным достижением не только Жантурина, но и всего казахского кино. Эта роль стала вершиной актерского мастерства. За нее на Всесоюзном фестивале актеров советского кино «Созвездие-90» он был удостоен приза «За выдающийся вклад в профессию актера» и награжден специальным дипломом.
В качестве режиссера совместно с Цой Гук Ином поставил фильм «Лесная баллада» (1972), а вместе с Н. Жайнаковым — «Третья сторона медали» (1976).
Награды и звания:
1959 г. — Заслуженный артист Казахской ССР;
1959 г. — Орден Трудового Красного Знамени СССР;
1966 г. — Народный артист Казахской ССР;
1970 г. — Медаль «За доблестный труд. В ознаменование 100-летия со дня рождения В. И. Ленина»;
1978 г. — Почетная грамота Верховного Совета Казахской ССР;
1988 г. — Орден Дружбы народов СССР;
Двукратный кавалер ордена Трудового Красного Знамени СССР;
Награжден почетными грамотами Верховного Совета СССР и Казахской ССР.