Faces of the University
Faces of the University
OMIRBEKOVA Zhaily Bokeshkyzy - (Baishonas settlement, Makat district, Guryev region, born 16.01.1948) Doctor of Sciences. Honored Worker of the Republic of Kazakhstan.
Awarded the medals:
• “Altynsarin”
• “Astana”
• “10th Anniversary of the Republic of Kazakhstan”
• “10th Anniversary of the Parliament of the Republic of Kazakhstan”
Badges:
• “Honored Worker of Education of the Republic of Kazakhstan”
• “Excellent Worker of Education of the USSR”
• “Excellent Worker of Public Education of the Kazakh SSR”
KARAYEV Zhauymbay Amanturlyuly - (born on 10.05.1956)
Doctor of Pedagogical Sciences, Professor. Graduated from the Physics and Mathematics Faculty of the Guryev Pedagogical Institute in 1978 with honors (Lenin scholarship holder) in mathematics.
Author of:
• 3 scientific monographs
• 2 textbooks
• 5 methodological aids
Awards:
• “Excellence in Education of the Republic of Kazakhstan” badge
• “10 Years of the Constitution of the Republic of Kazakhstan” medal
KAINENOV Kilymgali- (a/c Manash, Makhambet district, Guryev region. Born on March 15, 1952)
Graduated from the Guryev Pedagogical Institute (1973), mathematics teacher. Since 2006 — deputy akim of the Atyrau region. Deputy head of the Atyrau regional branch of the Republican public headquarters of the candidate for President of the Republic of Kazakhstan N.A. Nazarbayev (September – December 2005).
Awarded:
• Order of “Kurmet”
• Medal: “Eren enbegi ushin”
• Badges: “Kazakhstan Republic of Education Excellence”, “Honorary Worker of Education of the Republic of Kazakhstan”
KHALIDULLIN Gizatolla - (Balykshi village, born 30.11.1947)
Doctor of Historical Sciences, Professor. Full Member of the Academy of Humanities of the Republic of Kazakhstan. Winner of the 2005 “Best Teacher” grant of higher education institutions of Kazakhstan. Professor of the Kazakh National Pedagogical University named after Abai. Head of the Department of “History of the Motherland”. Graduated from the Guryev Pedagogical Institute in 1970.
Published:
• 5 monographs
• Many textbooks
Zhusip Kadyr - (Born January 10, 1937, Guryev, Atyrau region). After graduating from Guryev State Pedagogical Institute in 1961, he began his career as a teacher of Kazakh language and literature at the Abay secondary school in the city.
He served as:
• Deputy director of Altynsarin secondary school No. 11
• Director of the Regional House of Folk Creativity
• Director of schools No. 7 named after M. Auezov and No. 19 named after K. Satpayev
In 1982, he lectured on Kazakh literature at the Guryev Pedagogical Institute. He was the head of the Kazakh Literature Department at Atyrau University. In 2001, he was elected a corresponding member of the Academy of Social Sciences.
Publications
Poetry collections:
• “Estelik” (1993, Olke publishing house)
• “Asau Atyrau” (1997, Gylym publishing house)
Scientific and methodological works include:
• “Formation of students’ creative searches in literature lessons” (Methodological tool, 1993)
• “Analysis of lyrics in secondary school” (Methodological tool, 1994)
• “The poetry of Zhumeken Nazhimedenov” (Monograph, 1995)
• “Poetry furniture” (Monograph, 1995)
• “Writer. Scientist. Ustaz” (1997)
• “Shyn men shynyrau” (2000)
• “Tangazhayip Beibarys” (2000)
• “Almas zhyr” (2003)
• “Adeby tolgamdar” (2004)
• “Problems of Makhambettanu” (2005)
• “Kazakht Kabdolovy” (2005)
• “Zhumeken zhumbagy” (2006)
In 1988, he defended his candidate’s thesis on “Zhumeken Nazhimedenov’s lyrics”.
In 1996, he defended his doctoral thesis on “Zh. Nazhimedenov’s poetry”.
Awards:
• “Graduate of Honor” of the Regional Administration
• “Veteran of Labor”
• “10 Years of Independence of the Republic of Kazakhstan”
• “For Merit to the Development of Science of the Republic of Kazakhstan”
• “For Honorable Labor”
• “For Success in Pedagogical Activity” (Y. Altynsarin)
• “Excellent Scholar of Kazakhstan”
Currently — Director of the Center for the Study of the Literary Heritage of Abish Kekilbayev at the Kh. Dosmukhamedov Atyrau State University.
Mukhtarov Mustakhim Kharenuly - Candidate of Pedagogical Sciences, Professor.
Years of study:
1977–1982 — Faculty of Music and Pedagogy, Guryev Pedagogical Institute.
1999 — Kazakh Institute of Law and International Relations (Law).
2002 — Atyrau State University named after Kh. Dosmukhamedov (Finance and Credit).
In 2007, defended candidate’s thesis: “History of the formation and development of musical education and upbringing in the Atyrau region (1920–1985).”
Professional career:
• 1986–1989 — Music teacher, Abay Secondary School No. 15
• 1989–2009 — Deputy dean (full-time and part-time faculties), later dean and assistant to the rector, Atyrau State University named after Kh. Dosmukhamedov
• Since 2006 — Academic Associate Professor
• Since 2009 — Academic Professor of Pedagogy and First Vice-Rector of the Atyrau Engineering and Humanities Institute
Published more than 20 scientific articles and methodological guidelines in international and national publications.
SERIKOV Toleuish Pauedenuly - (Guryev region, Teniz district, Safon village. Born 21.02.1948)
Doctor of Chemical Sciences, Professor. Academician of the International Engineering Academy and the People’s Engineering Academy of the Republic of Kazakhstan. 1964–1969 — Graduated from the Guryev Pedagogical Institute (Chemistry).
For many years — Rector of the Atyrau Oil and Gas Institute. From 1969 to the present day, he has gone through all the important scientific and pedagogical paths. In 1999, he became the confidant of the President of the Republic of Kazakhstan for the Atyrau region. He continues his scientific and pedagogical work at Atyrau Oil and Gas University, making a great contribution to the training of scientific personnel and engineers for oil and gas production.
Atyrau Oil and Gas University was founded in 1980. Since then, within the walls of the institute, which has gone through various stages of development and forms of management, many reforms and new introductions have been made to the development of education and science in the West Kazakhstan Higher School and its scientific structure with the participation of T.P. Serikov. He served as the rector of the Atyrau Institute of Oil and Gas.
Published:
• 230 scientific works in international and republican publications
• 6 monographs
• 4 textbooks
Kravchenko Nadezhda Pavlovna - Years of study: 1973–1978
Doctor of Philology, Professor, Kuban State University (Krasnodar, Russia).
Laureate of the “Golden Pen of Kuban” competition (2002).
Honored Journalist of Kuban.
Higher education. She graduated from Guryev Pedagogical Institute (1978), Faculty of History and Philology, majoring in Russian Language and Literature. She completed postgraduate studies at Kazakh State Pedagogical Institute and doctoral studies at Kuban State University. She defended her Candidate of Philological Sciences dissertation at Saratov State University (specialty: Russian Language), and her Doctor of Philological Sciences dissertation at Kuban State University (specialties: Russian Language, Journalism). Author of 50 scientific publications and more than 1,000 journalistic articles.
Among her major academic works:
• Semantics of the Text-Forming Potential of Russian Prepositions: Artistic and Journalistic Aspect (Krasnodar, 2001)
• “Changes in Regional Political Discourse (Based on the Media of Krasnodar Region)” (Voronezh, 2004)
• “Information Product as a Result of Marketing Research” (Moscow, 2003)
• “Models of Interaction Between Government and Press” (Moscow, 2004)
• “Aggression as an Attribute of Left-Wing Journalism” (St. Petersburg, 2004)
• “Features of Modern Russian Political Journalism” (Moscow, 2005)
• “Techniques of Positioning Regional Leaders in Local Media” (Moscow, 2006)
• “Functions of Proper Names in Media Language Play” (Maykop, 2006)
• “The Principle of Multi-Level Journalism Education in Editorial Practice” (Moscow, 2007), and others.
Under her supervision, three Candidate of Philological Sciences dissertations were defended.
She consistently combined academic and journalistic work. While serving as Associate Professor of the Department of Modern Russian Language at Guryev Pedagogical University, she was editor of the university newspaper For Pedagogical Staff and a freelance correspondent for the regional newspaper Prikaspiyskaya Kommuna.
In Krasnodar (1996–1998) she worked as a special correspondent for Kuban News;
1998–2000 — correspondent for Izvestia;
2000–2004 — freelance correspondent for Expert magazine;
2005–2006 — Editor-in-Chief of Pearl of Russia newspaper.
Daumov Nurlybek Gilazhuly - Candidate of Pedagogical Sciences, Associate Professor. Director of the Regional National Gymnasium for Gifted Children
Years of study: 1981–1984 – Guryev Pedagogical Institute. Until 1989 — coach and later head of the Regional Children’s Sports School in Atyrau. 1989–1990 — Principal of Secondary School No. 16, Atyrau. In 1990, he was appointed Head of the newly established experimental boarding school-gymnasium for gifted children. In 2000, he enrolled in postgraduate studies at the Kazakh Academy of Education named after Y. Altynsarin and defended his dissertation in 2003 titled “Development of Students’ Research Activity in the Process of Informatization of Education.” Corresponding Member of the Academy of Pedagogical Sciences of Kazakhstan. Director of the Regional National Gymnasium for Gifted Children.
Awards:
• Y. Altynsarin Medal (2005)
• Order of Honor on the occasion of the 25th Anniversary of Independence
• Author of 47 articles and 4 scientific works
• Deputy of the Regional Maslikhat (1995–1999)
Duysekenova Zlikha Kadirbaykyzy - Deputy Head of the Atyrau Regional Department of Education. Years of study: 1979–1984 – Guryev Pedagogical Institute (Faculty of Chemistry and Biology)
Career:
• Educator, Boarding School in Ganyushkino village, Kurmangazy District
• Senior Pioneer Leader, N.K. Krupskaya Secondary School, Kotyaevka village
• Kindergarten educator (1984–1988)
• Biology teacher, Lenin Secondary School, Nurzhau village
• Teacher and later Director, N.K. Krupskaya Secondary School (1988–2000)
• Methodologist, Atyrau City Department of Education (2000–2002)
• Deputy Director, Institute for Advanced Training of Teachers, Atyrau Region (2002–2005)
• From March 2005 — Deputy Head of Atyrau Regional Department of Education
Ikhsangaliyeva Gulnara Kuanyshkyzy - Doctor of Philology, Professor. Born July 28, 1971, in Atyrau.
In 1989, she enrolled at Kh. Dosmukhamedov Atyrau University, Faculty of Philology, majoring in Russian Language and Literature in a National School, graduating with honors in 1994. In 1997, she entered postgraduate studies at Al-Farabi Kazakh National University, Department of General Linguistics. In 2000, she defended her Candidate dissertation titled “Functional-Pragmatic Analysis of Headlines (Based on Kazakhstani Newspapers and Television Programs).” In 2010, she defended her Doctoral dissertation at Al-Farabi Kazakh National University titled “Cognitive and Psycholinguistic Mechanisms of Forming the Image of Kazakhstan.”
Author of more than 50 publications, including monographs and textbooks.
Actively participates in international and national conferences.
Engaged in significant academic and public organizational work.
Khamenova Bakytgul Kairzhankyzy - Born in 1981 in Atyrau.
Graduate of Kh. Dosmukhamedov Atyrau State University (Kazakh Language and Literature teacher).
Postgraduate student at Al-Farabi Kazakh National University.
Graduate of Atyrau Oil and Gas Institute (Oil and Gas Engineer).
Bachelor in Economics and Business, M. Utemisov West Kazakhstan State University.
Candidate of Philological Sciences.
1999–2001 — Announcer and Editor, Atyrau Regional Television and Radio Company
2001–2004 — Lecturer, Department of Kazakh and Russian Languages, Atyrau Oil and Gas Institute; Deputy Director for Educational Work, Elite School of Kh. Dosmukhamedov Atyrau State University
2004–2005 — Correspondent, Rahat TV Atyrau Branch
2005–2016 — Director, Atyrau Caspian Modern College
Since March 24, 2016 — Deputy of the Mazhilis of the Parliament of the Republic of Kazakhstan (6th Convocation).
Member of the Nur Otan Party and its Political Council.
Awards include:
• Y. Altynsarin Badge (2010)
• Letter of Appreciation from the President of Kazakhstan (2011)
• Honorary Worker of Education Badge (2013)
• 20 Years of Kazakhstan Maslikhats Medal (2014)
• 20 Years of the Constitution of Kazakhstan Medal (2015)
• KAZENERGY Medal (2015)
• Order “Pride of Economy” (2015)
Mother of two children.
Khanbibi Yesenkarakyzy - Journalist, Poet (born June 30, 1949, Saryagash District). Began her career as a teacher.
Worked in:
• Kyzyl Tu newspaper (1971–1976)
• Regional TV and Radio Committee (1976–1980)
• Regional Center of Folk Art (1980–1987)
• Chairwoman of Regional Charity Foundation and Kazakh Language Society; Head of Regional Department of Culture (1987–1993)
• Since 1994 — Director of Sh. Kaldayakov Regional Philharmonic
Author of numerous prose and poetry books.
Honored Worker of the Republic of Kazakhstan (1998).
Recipient of multiple medals including UNESCO medal featuring M. Auezov, 10 Years of Astana, 1500 Years of Turkestan, 10 Years of Independence, and others.
Awarded the Order of Parasat (2008).
Honorary Citizen of Saryagash District.
Deputy Akim of Atyrau region
Ozhayev Nurlybek Zhumakhmetuly, First Deputy Chairman of the regional party branch.
Sarsenbay Kurmanuly Ensegenov
Deputy of the Senate of the Parliament of the Republic of Kazakhstan from Atyrau Region.
Born March 26, 1963. Higher education. Graduate of Guryev Pedagogical Institute and Al-Farabi Kazakh National University. Teacher of History, Social Studies and Soviet Law; lawyer.
Former First Deputy Akim of Atyrau Region.
Awarded the Order of Kurmet and six medals.
"Best University Teacher - 2005", Doctor of Chemical Sciences
Sabirova Zhanylsyn Nurmukhanovna
A heartfelt wish for applicants from Kairliyeva Gulnur Sayasatkyzy, a 2009 graduate of our university and an artist of the Atyrau Regional Academic Kazakh Drama Theater named after Makhambet
Dorofeyev Mikhail Viktorovich - (26.04.1972 – 30.01.2021)
Prominent Kazakhstani journalist, born in Guryev (now Atyrau). Graduated from Guryev Pedagogical Institute in 1994 with a degree in History.
Began his journalism career at Zharik TV channel in Atyrau, later worked at Prikaspiyskaya Kommuna newspaper.
In 1998, moved to Almaty and worked at KTK TV channel, as well as Express K, Gorod, and Megapolis newspapers (Deputy Editor-in-Chief).
Held senior management positions at national television channels. Served as General Director of “Astana Television” LLP and Chief Producer of “Era” TV Company.
Hosted and authored television programs including Portrait of the Week (KTK), Formula of Personality, Tema, and Open Dialogue (Khabar).
From 2015 — Editor-in-Chief of informburo.kz analytical news portal. Under his leadership, the portal entered the top five online media outlets in Kazakhstan. In 2018, Informburo.kz was recognized as the best national media outlet by the Urker National Award.
Laureate of the Presidential Award in Mass Media (2018), Academician of the Kazakhstan Academy of Journalism, Member of the National Council of Public Trust.
Документальный фильм памяти Михаила Дорофеева.mp4 (168139115)
Мырзақұлов Ратбай
ЕҰУ жанындағы «Евразиялық халықаралық теориялық физика орталығы» директоры, физикаматематика ғылымдарының докторы, «Жалпы және теориялық физика» кафедрасының профессоры
Хайрова Нина Феликсовна
Харьков политехникалық институты» Ұлттық техникалық университетінің профессоры, техника ғылымдарының докторы, профессор
Темірғалиев Нұрлан Темірғалиұлы
ЕҰУ теориялық математика және ғылыми есептеу институтының директоры, физикаматематика ғылымдарының докторы, профессор
Жұмаділдаев Асқар Серқұлұлы
физикаматематика ғылымдарының докторы, профессор, ҚР Ұлттық ғылым академиясының академигі, ҚазақБритан Техникалық Университетінің Жоғары және қолданбалы математика кафедрасының профессоры
Сыздықова Жібек Сапарбекқызы
М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттiк университетiнiң Азия мен Африка институтының Орта Азия мен Кавказ кафедрасының меңгерушiсi
Сыдықов Мұрат Наурызғалиұлы
Орал педагогика институтының аға оқытушысы, доценті, жалпы тарих кафедрасының меңгерушісі, тарих факультетінің деканы.
Рашад Мамедов
Әзербайжан Республикасының Қазақстан Республикасындағы Төтенше және өкілетті Елшісі
Фостер Гултом
Индонезия Республикасының Төтенше және Өкілетті Елшісі
Катрин Пужоль
INALCO шығыс тілдері мен мәдениеті институтының профессоры
Зелетдинова Эльмира Анваровна
саяси ғылымдар докторы, профессор
Жұртбай Тұрсын Құдакелдіұлы
жазушы, филология ғылымдарының докторы, абайтанушы, әуезовтанушы, алаштанушы.
Карин Ерлан Тынымбайұлы
білікті саясаттанушы, идеолог
Бусурманов Жұмабек Дюсешевич
Заң ғылымдарының докторы, профессор
Бекмаханова Наиля Ермұханқызы
тарих ғылымдарының докторы, профессор
Дербісәлі Шейх Әбсаттар қажы Бағысбайұлы
шығыстанушы, дінтанушы, әдебиет зерттеуші, жазушы, сыншы, филология ғылымдарының докторы
Мусабаев Талгат
қазақтың 2-ші, ал әлемнің 309-шы ғарышкері, техника ғылымдарының докторы (2008), авиация генерал-лейтенанты (2007). ҚР Инвестициялар және даму министрлігінің Аэроғарыш комитеті төрағасы.
Фариза Оңғарсынова
Қазақ ақыны, халық жазушысы
23.12.2001 ж.
Тимур Бекмамбетов
Қазақстандық кинорежиссёр, сценарист, продюсер, клипмейкер
М. С. Нәрікбаев 29.09.2012 ж.
Қазақ гуманитарлық-заң университетінің ректоры, з.ғ.д., профессор
Зейнолла Қабдолов 23.12.2001 ж.
Жазушы, әдебиет зерттеушісі, ұстаз, филология ғылымының докторы, профессор
Амангелді Айталы 29.12.2001 ж.
ф.ғ.д., профессор, Атырау пединститутының түлегі
Бадма Катинович Салаев
общественный и политический деятель, с 21 декабря 2010 года — ректор Калмыцкого государственного университета. Кандидат педагогических наук.
Натыров Аркадий Канурович
Профессор, доктор сельскохозяйственных наук
Меруерт Қаратайқызы Өтекешова
кино және театр актрисасы. Қазақ КСР Еңбек сіңірген артисі. Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының иегері. Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының актрисасы.
Құман Нұрмағанұлы Тастанбеков кино және театр актері.
Қазақстанның халық әртісі, Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының иегері, Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының актері.
Төлепберген Айқын Нұртанұлы
Қазақстан эстрада жұлдызы
Айдын Ақанұлы Айымбетов
қазақ ғарышкері, Қазақстан республикасының азаматы, космосқа ұшқан әлемнің 545-ші ғарышкері. Қазақстан Халық Батыры, Қазақстан ӘӘК (ВВС) полковнигі.
Мейер Михаил Серафимович
тарих ғылымдарының докторы, профессор
Мажитов Саттар Фазылұлы
ҚР БҒМ Ғылым Комитетінің Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының директоры, тарих ғылымдарының докторы, профессор.
Сәрсенбай Еңсегенов Құрманұлы
Белгілі заңгер, тіл жанашыры, ҚР Парламенті Сенатының депутаты
Ермахан Ибраимов
Сидней олимпиадасының чемпионы, халықаралық дәрежедегі спорт шебері Ермахан Ибраимов университетімізде қонақта
Қаршыға Ахмедияров
30.11.2001 ж.
Күйші-домбырашы, Қазақстанның халық әртісі.
Фариза Оңғарсынова
Қазақ ақыны, халық жазушысы
Талгат Мусабаев Амангелдіұлы
Ғарышкер, техника ғылымдарының докторы, авиация генерал -лейтенанты, Қазақстанның ұлттық ғарыш агенттігінің төрағасы
Әбдімәлік Нысанбаев
Ғалым, философия ғылым докторы, ҚР ҰҒА академигі, Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым мен техника қайраткері .
Жания Аубекирова
Пианист, Қазақстанның халық артисі, халықаралық конкурстар лауреаты, Құрманғазы атындағы Алматы мемл. консерватория ректоры,профессор.
Марат Бисенгалиев Саметович
Қазақстандық скрипкашы, дирижер, ҚР мәдениет қайраткері.
Салық Зиманов
Қоғам және мемлекет қайраткері, заңгер, заң ғылымының докторы, профессор,
Қазақстан Республикасы Ұлттық ҒА-ның академигі. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген Ғылыми қайраткері.
Зейнолла Қабдолов
ҚР халық жазушысы, әдебиет зерттеуші ғалым, филология ғылымының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Ғылым академиясының академигі.
Батырбаев Махамбет Демешович
Ардагер мұнайшы, АҚБ/ОАО «Казахойл-эмба»Президенті
Даукеев Серікбек Жүсіпбекұлы
Қазақстан Республикасының саяси қоғам қайраткері

Құсайынов Асқарбек
Педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясының президенті

Елеген Қайыржанов Ізтелеуұлы
Заң ғылымдарының докторы, профессор, ҚР ғылым және техника еңбек сіңірген қайраткері

Құдайқұлов Анарбай
Физика-математика ғылымдарының докторы, профессор.
Айдаралиев Ғабдрахман Әшімбайұлы
Қазақстан білім беру ісінің үздігі, профессор. «Қызыл Жұлдыз» орденінің иегері.

Жанахметова Фатима Молдағалиқыз
ҚСРО және Қазақ ҚСР халық ағарту ісінің үздігі, ардагер ұстаз.

Көшеков Оңайбай
Кеңес үкіметі тұсындағы көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері. Атырау облысының Құрметті азаматы.
Ленин ордені, үш мәрте Еңбек Қызыл Ту ордені, Қазақстан Республикасы «Құрмет» орденінің иегері.

Гребенников Евгений Александрович
Ветеран отечественной науки России, доктор физико-математических наук.

Волков Геннадий Никандрович
Доктор педагогических наук, профессор, писатель, переводчик, критик, заслуженный учитель Чувашской Республики, заслуженный деятель науки РФ,
Республики Калмыкия и Тыва, заслуженный работник образования Республики Саха, лауреат премии К. Д. Ушинского, член Академии педагог. наук, почетный гражданин Чувашской Республики

Ахмедьяров Қаршыға
Қазақстанның Халық артисі, ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, профессор, сазгер-домбырашы.

Қоразбаев Алтынбек
Композитор,Қазақстан Республикасы, Қырғызстан Респуб. халық әртісі

Сагадиев
Экономика ғылымының докторы, профессор, ҚР ҰҒА академигі, Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым мен техника қайраткері.

Чердабаев Мағауия Тажіқараұлы
«ЭмбаведьОйл» ЖШС-нің бас директоры экономика ғылымының докторы, профессор, академик.

Жақанов Илья
Композитор, жазушы, публицист, музыка танушы, Қазақстан мен Қырғызстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткері.

Отарбаев Рахымжан Қасымғалиұлы
көрнекті жазушы -драматург

Тасқынбаев Есен
Атырау облысының Құрметті азаматы, мемлекет және қоғам қайраткері, республикалық дәрежедегі дербес зейнеткер.

Есмұхан Жанұзақ Мұхитұлы
Техника ғылымдарының докторы, профессор, халықаралық ақпарат академиясының академигі.

Серіков Төлеуіш Пәуеденұлы
Химия ғылымдарының докторы, профессор, халықаралық және ҚР-халықтық инженерлік академиялар академигі.

Борликов Герман Манджиевич
Доктор педагогических наук, профессор. Заслуженный работник высшей школы РФ. Заслуженный деятель науки Республики Калмыкия Заслуги: орден "За заслуги перед Отечеством" IV степени, орден Почета, орден им. А.С. Макаренко,
медаль "За трудовую доблесть", почетное звание и знак РАЕН "Рыцарь науки и искусства"; Заслу-женный работник высшей школы РФ, Заслуженный деятель науки Республики Калмыкия.

Кекілбаев Әбіш
Қазақстанның халық жазушысы, мемлекет және қоғам қайраткері. 23.12.2009 ж., №5 хаттама

Натыров Аркадий Канурович
Доктор сельскохозяйственных наук, профессор Калмыцкого государствен- ного университета, академик, действительный член РАЕН и РАСН, Заслуженный деятель науки Республики Калмыкия, почетный работник высшего профессионального образования Российской Федерации.

Ғарифолла Есім
Философия ғылымы докторы, профессор, академик, ҚР ҒА корреспондент мүшесі.

Құдайқұлов Анарбай
Физика-математика ғылымдарының докторы, профессор.

Омарбеков Талас
Қазақстан Республикасы Әлеуметтік ғылымдар Академиясының академигі, тарих ғылымдарының докторы, профессор

Блиев Назарбай Қадырұлы
Физика-математика ғылымдарының докторы, профессор , Қазақ Ұлттық Ғылым академиясының академигі.

Қыдыралин Үркімбай
Тарих ғылымдарының докторы, профессор, «ҚР ғылымын дамытуға атқарған еңбегі үшін» төсбелгі иегері.

Аюханов Болат Ғазизұлы
Қазақстанның халық әртісі, балет режиссері, балетмейстер. Өнертану профессоры, Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты

Абдрахманов Сауытбек
«Егемен Қазақстан» республикалық газеті акционерлі қоғамының президенті

Салаев Бадма Катинович
Ректор Калмыцкого государственного университета, профессор. Почетный работник начального профессиональ- ного образования Российской Федерации, Заслуженный учитель Республики Калмыкия.

Диаров Муфтах
Геология – минерология ғылымының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Ғылым Академиясының академигі, Атырау облысының Құрметті азаматы.

Сарай Әнес Төлендіұлы
Мемлекеттік сыйлықтың иегері, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, белгілі жазушы, драматург.

Мамбетқазиев Ережеп Әлхайырұлы
Химия ғылымдарының докторы, КР ҰҒА академигі, 1993-1995жж. ҚР Білім министрі, «Парасат» орденінің иегері.

Данаев Наргозы Тұрсынбайұлы
Физика-математика ғылымдарының докторы, профессор, ҚР мемлекеттік сыйлығының иегері.

Маммадов Рашид Эйнаддиноглы
ҚР-дағы Азербайджан Республикасы- ның Бас консулы /университеттің дамуына және студент-жастарды қолдауда тығыз қарым – қатынас орнатып, екі ел арасында байланыс орнатуда елеулі үлес қосқан.

Бекмаханова Наиля Ермухановна
Ресей ғылым Академиясының аға ғылыми қызметкері, тарих ғылымда- рының докторы, профессор

Мейер Михаил Серафимович
М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университеті Азия және Африка елдері институтының Президенті, тарих ғылымдарының докторы, профессор;

Әбсаттар қажы Дербісалы
Р.Сүлейменов атындағы Шығыстану институтының директоры, филология ғылымдарының докторы, профессор, дипломат

Әбжанов Ханкелді Махмұтұлы
Ш.Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының директоры, тарих ғылымдарының докторы, профессор

Мажитов Саттар Фазылұлы
Ш.Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының аға ғылыми қызметкері, Ресей жаратылыстану және халықаралық ақпараттандыру академияларының академигі, профессор.

Розметов Владимир Федорович
ауыл шаруашылығы саласының үздігі, «Құрмет», «Достық» ордендерінің иегері

Құсайынов Асқарбек Қабыкенұлы
педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Педагогикалық Ғылымдар Академиясының президенті
Әнес Ғарифолла
Тілші-ғалым, Қазақстан Журналистер одағының мүшесі, ҚР Ұлттық ғылым академиясының академигі, «Арыс» қорының президенті

Рысбеков Тұяқбай Зейітұлы
ғалым, тарих ғылымының докторы, профессор, Қазақстан гуманитарық ғылымы академиясы акададемигі, Қазақстан Жоғары мектеп академиясының корреспондент-мүшесі

Халил Ержан Гюндогду

Ведат Кирай
Ханбибі Есенқарақызы
«Парасат» орденінің, халықаралық «Алаш әдеби сыйлығының» иегері, «Қазақстан Республикасына еңбегі сіңген қызметкері», Гумилев атындағы Еуразия университеті медальдарымен ұлығыланған көрнекті ақын, журналист
Серік Кеңесбаев
«Өрлеу» біліктілікті арттыру орталығының басшысы
Каримов Тауфик Акрамович
Жауыров Теңдік Жауырұлы
Тауман Салықпайұлы Амандосов
Шәкібалиев Рақымжан Шәкібәліұлы
Рыспай Ғабдиев

Насиров Рахметолла Насирович
"ЖОО үздік оқытушысы-2005", химия ғылымдарының докторы
Ележанова Шынар Қапарқызы
"ЖОО үздік оқытушысы-2008", физика-математика ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор

Сагындыкова София Зулхарнаевна
биол.ғ.д., профессор
Ахметова Ұлжан Төлегенқызы
"ЖОО үздік оқытушысы- 2014", тарих ғылымдарының докторы, Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің Қазақстан және дүниежүзі тарихы кафедрасының қауымдастырылған профессоры.

Мусаева Аман Амангельдиевна
экономика ғылымдарының кандидаты

Эльмира Мизамғалиқызы Әдиетова
«ЖОО үздік оқытушысы - 2016»
Қаржы және есеп кафедрасының меңгерушісі

Ляйла Ерболатқызы Қойшығұлова
«ЖОО үздік оқытушысы - 2016»
Инновациялық білім факультетінің деканы

Нұргүл Қыдырбайқызы Шаждекеева
«ЖОО үздік оқытушысы - 2016»
Математика және математиканы оқыту әдістемесі кафедрасының меңгерушісі

Сабирова Рысты Қуандыковна
"ЖОО үздік оқытушысы-2017"
экономика ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор

Абдол Элеонора Досжанқызы
"ЖОО үздік оқытушысы-2017", педагогика ғылымдарының кандидаты, аға оқытушы

Мухамбетжанова Акмарал Утепбергеновна
"ЖОО үздік оқытушысы-2017", Педагогика ғылымдарының докторы, қауымдастырылған профессор

Уталиева Райхан Сағытжанқызы
"ЖОО үздік оқытушысы-2017", педагогика ғылымдарының кандидаты

Утепкалиева Кансулу Мусаевна
"ЖОО үздік оқытушысы-2018", Философия докторы (PhD), қауымдастырылған профессор м.а.

Дюсебалиева Соледад Сагиновна
"ЖОО үздік оқытушысы-2018", заң ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор

Кайргалиева Гулфайруз
"ЖОО үздік оқытушысы-2018", Ректор аппараты жетекшісі, тарих ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор

Сабирова Жанылсын Нурмухановна
"ЖОО үздік оқытушысы-2018", психология ғылымдарының кандидаты, Психология және арнайы білім беру кафедрасының қауымдастырылған профессоры

Мукашева Маншук Тынышкалиевна
"ЖОО үздік оқытушысы-2018", филология ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор ҚР журналистер Одағының лауреаты, ҚР журналистер Одағының мүшесі, Халықаралық Еуразия Телевидение және Радио академиясының Академигі
Кенжеғұлов Бекет Зинешұлы
"Үздік оқытушы-2019", Техника ғылымдарының докторы, профессор, физика-математика және ақпараттық технологиялар факультетінің деканы

Есенаманова Мансия Санаковна
"ЖОО үздік оқытушысы-2020",
Экология кафедрасының меңгерушісі, тех.ғ.к.;
Джанзақова Шолпан Исағалиқызы
"Үздік оқытушы-2019" п.ғ.д., профессор
Қуанбаева Баян Олжагалиевна
"Үздік оқытушы-2019" педагогика ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор

Шамбилова Гульбаршин Кожахметовна
"Үздік оқытушы - 2019" Химия және химиялық технология кафедрасының профессоры

Хайржанова Акмарал Хатифовна
"Үздік оқытушы-2019" филология ғылымдарының кандидаты
Рахметова Майрагуль Тлеповна
"Үздік оқытушы - 2019", магистр, аға оқытушы
Бекова Гүлдана Таңбайқызы
"ЖОО үздік оқытушысы-2019", жаратылыстану ғылымдарының магистрі, Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің физика және техникалық пәндер кафедрасының аға оқытушысы

Канатова Айнур Жумабаевна
"ЖОО үздік оқытушысы-2020",
Есеп және аудит кафедрасының аға оқытушысы;

Махатова Валентина Еркиновна
"ЖОО үздік оқытушысы-2020",
Программалық инженерия кафедрасының қауымдастырылған профессоры, тех.ғ.к.;

Шаяхметова Жанна Бекполовна
"ЖОО үздік оқытушысы-2020",
Қылмыстық-құқықтық пәндер кафедрасының қауымдастырылған профессоры, з.ғ.к.

Мырзашева Айгуль Нармаганбетовна
"ЖОО үздік оқытушысы-2020",
Математика және математиканы оқыту әдістемесі кафедрасының қауымдастырылған профессоры, тех.ғ.к.;

Альдешова Самал Балғабайқызы
"ЖОО үздік оқытушы-2021"
Қаржы және есеп кафедрасының аға оқытушысы, магистр Альдешова Самал Балғабайқызы

Байтемірова Нұргүл Бауыржанқызы
"ЖОО үздік оқытушы-2021"
Бағдарламалық инженерия кафедрасының меңгерушісі аға оқытушысы, магистр Байтемірова Нұргүл Бауыржанқызы

Ележанова Шынар Қапарқызы
"ЖОО үздік оқытушы-2021"
Бағдарламалық инженерия кафедрасы физика математика ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор Ележанова Шынар Қапарқызы

Құрманғазиева Ләйлә Тасқалиқызы
"ЖОО үздік оқытушы-2021"
Бағдарламалық инженерия кафедрасы техника ғылымдарының кандидаты Құрманғазиева Ләйлә Тасқалиқызы

Шұғаева Гүлшат Қоңыратқызы
"ЖОО үздік оқытушы-2021"
Психология және арнайы білім беру кафедрасының меңгерушісі педагогика ғылымдарының кандидаты Шұғаева Гүлшат Қоңыратқызы
2019 жылы Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінде Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті - Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласы аясында еліміздің дамуына үлес қосып, білім, ғылым, мәдениет және өнер саласында айрықша із қалдырған Атырау өңірінің біртуар азаматтарына арналған «Тұлғалар аллеясы» ашылған болатын.
Бұл аллея ұлтымыздың сегіз бірегей тұлғасының бюсті тұғырымен айшықталып тұр.
Бұл – Қазақ руханиятына өлшеусіз үлес қосқан кемеңгер тұлғалардың мүсіні, барша қазаққа жігер беріп тұрғаны сөзсіз.
Бір жыл бұрын мұнайлы өлкеде ашылған «Тұлғалар аллеясы» ұрпақтар санасына Ұлы даланың ұлы есімдерінің жаңғыртылуына ықпал етуде.

Салық Зиманұлы Зиманов (1921-2001) — қоғам және мемлекеттік ірі қайраткер тұлға, заңгер ғалым, Заң ғылымының докторы,профессор. Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының академигі, Қазақстанға еңбегі сіңген ғылым қайраткері(1971). ҚР тұңғыш парезидентінің мемлекеттік бейбітшілік және рухани келісім сыйлығының иегері (2001).
Зиманов Салық 1990–95 жылы Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесіне халық депутаты болып сайланып, Жоғарғы Кеңес Төралқасының, Сыртқы қарым-қатынастар мен парламентаралық байланыстар комитетінің мүшесі, Ардагерлер мен мүгедектер жөніндегі комитет төрағасы болды. Білікті заңгер маман ретінде егемендік, тәуелсіздік жолын таңдаған Қазақстанның халықаралық қарым-қатынастарын заңдастырып, қазақ тіліне мемлекеттік мәртебе беру, президенттік басқару институтын енгізу, құқықтық-демократиялық реформаларды жүргізу ісіне, т. б. белсене араласты. Ол 1992–93 жылы Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Консультативтік кеңестің, мемлекеттік саясат жөніндегі ұлттық кеңестің мүшесі болды.
Зимановтың ғылыми-зерттеу еңбектері, негізінен, мемлекет және құқық тарихы мен теориясына, Қазақстан мен Орталық Азияның басқа да аймақтарында ұлттық мемлекеттердің қалыптасуы мен дамуына, Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігіне, т. б. өзекті мәселелерге арналған. Сондай-ақ, Зимановтың құқық теориясына, қазақтың дәстүрлі құқықтық мәдениетіне, шариғат заңдарына қатысты бірнеше ғылыми еңбектері жарық көрді.
1986 жылы Желтоқсан оқиғасы кезінде де ол азаматтық ерлік көрсетті. Империялық орталықтың үлкен лауазымды өкілдерінің қазақ халқы атына айтқан астам пікірлеріне тайсалмай қарсы шығып, ұлт намысын, ел абыройын нақты да кесімді дәлелдермен қорғап қалды. Қазақстан Республикасы құрылғаннан кейін Зимановтың ғылыми және қоғами-саяси қызметінің жаңа, жемісті кезеңі басталды. Қазақстанның Жоғарғы Кеңесі көптеген жаңа заңдарды қабылдауға тиіс болды. Осы жауапты тарихи кезеңде Зиманов Салық - білімділік, қайраткерлік қырымен танылды. Қазақ мемлекеттігі мен қазақ халқының тарихында шешуші рөл атқарған «Қазақ КСР-нің мемлекеттік егемендігі туралы Декларацияның» (25.10.1990) жобасын дайындау жөніндегі комиссияны басқарды. Ел тарихындағы екінші бір аса маңызды саяси актінің – «Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» Конституциялық Заңның (16.12.1991) жобасын дайындау жөніндегі комиссияның жетекші мүшелерінің бірі болды. Ол Жоғарғы Кеңестегі Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының жобасын әзірлеу жөніндегі Конституциялық комиссияның мүшесі болды, мұнда ол сарапшылар тобын басқарды.
Зимановтың «КСРО-дағы автономиялау теориясы мен практикасы» (1998) атты зерттеу еңбегі ТМД мемлекеттерінің ғылыми жұртшылығының арасында зор серпіліс туғызды. Онда алпауыт держава – КСРО-ның ыдырауының көрінісі және оның бұрынғы автономиялық аумақтары негізінде жаңа тәуелсіз республикалардың құрылуы нақты да талдамалы тұжырымдарға сүйене отырып дәлелденген.
Зиманов Салық - 10 томдық «Қазақтың ата заңдары» энциклопедиясына ғылыми жетекшілік жасауда. Зиманов Салық Қазақстан Республикасы Президентінің Бейбітшілік пен рухани келісім сыйлығы (1993), Қазақстан мемлекеттік сыйлығы (2002) лауреаты. «Парасат» орденімен (2002), екі рет Отан соғысы, Қызыл Жұлдыз ордендерімен және медальдармен марапатталған.

Ығылман Шөреков (1876-1932) екі ғасырдың тоғысуындағы кең тынысты эпик ақын. Оны жұртқа кеңінен мәшһүр еткен, қазақ әдебиеті тарихының төрінен сыйлы орын әперген – «Исатай-Махамбет» поэмасы. Бұл – тарихи поэма, мұнда өткен ғасырдың отызыншы жылдарында Бөкей ордасын дүр сілкіндірген шаруалар көтерілісі жырланады. Ақын көтерілістің егжей-тегжейін, болашақ әдеби қаһармандарының тағдырын, төңірегін ұзақ жылдар бойы мұқият тексергенге ұқсайды. Архив қазынасын ақтармаса да, ұрпақтан-ұрпаққа мирас болып, ел жадында сақталған әңгіме-аңыздарға сүйеніп, ол қазақ поэзиясының үздік туындысы саналып келе жатқан – біреу болса да, бірегей атақты поэмасын жазады. Ақыннан қалған бұдан басқа мұра шамалы. «Ақындар туралы», «Шешендер туралы», «Батырлар туралы» және бірер өлеңі мен толғаулары 1924 жылы «Сәуле» журналында (№41) Ташкентте, одан соң 1976 «Исатай-Махамбет» деген атпен шыққан дастан мен өлеңдер жинағында басылған.
«Исатай-Махамбет» поэмасының бірінші бөлімі ақынның көзі тірісінде 1924 жылы Ташкентте басылып шыққан. Одан кейін неше дүркін жеке кітап болып және «Халық поэмалары» атты жинақта (1939) жарияланды.
Бақтыгерей Ахметұлы Құлманов - алаш қайраткері, Алашорда үкіметінің мүшесі, 1-2 Мемлекеттік Думалардың депутаты, шығыстанушы, алғашқы ғылым кандидаты. Өзі төре тұқымынан. Әбілқайыр — Нұралы — Есім сұлтаннан тарайды. 1872-1881 жылдары Орынбор ерлер гимназиясында 9 жыл оқып, оны алғашқы бітірген қазақтардың бірі, күміс медальмен марапатталған. 1881 жылы Санкт-Петербург университетінің заң факультетіне түскен. Бұл факультетте 1883 жылдың желтоқсанына дейін 1-курста қатарынан 3 жыл оқиды. Таңғаларлық жайт, 1-ші курсқа өз өтінішімен қала берген. Үшінші жылы тағы қалуға университет басшылығы рұқсат бермегендіктен, ол 1884 жылдың қаңтарынан бастап университеттің Шығыс тілдері факультетіне ауысады да, 1889 жылы 9 наурызда №877 диплом алып шығады. Араб, парсы, осман, татар тілдері және орыс сөздігінен өте жақсы баға алып, университет кеңесінің 1888 жылғы 17 қыркүйектегі ұйғарымымен кандидаттық ғылым дәрежесіне лайық деп бағаланады.
ЖОО бітірген соң еліне келіп, 1889 жылдан бастап Астрахань губернаторының қарамағындағы Қамыш-Самар қисымының әкімі қызметінде болады. Әкім болып тұрғанда мектептер ашып, әр түрлі емдеу пунктерін көбейтуге күш салады. 1901 жылы Бөкей ордасының құрылғанына 100 жыл толуына байланысты Бөкей қазақтарының депутациясын бастап Ресей патшасының қабылдауында болады да депутация атынан арнау сөз сөйлейді.
1903 жылғы 22 шілдеден 1906 жылғы қыркүйекке шейін Бөкей ордасының Уақытша кеңесінің кеңесшісі қызметін атқарады. 1906 жылы отставкаға шығады.
Құлманов 1907 жылы 2 Мемлекеттік думаға мүше болып сайланады. Қатарынан екі рет сайлануы, оның ел алдындағы қадірін білдірсе керек.

Әбіш Кекілбайұлы (1939-2015) - Қазақстанның халық жазушысы, мемлекет және қоғам қайраткері. Қазақстан Республикасының алғашқы Мемлекеттік хатшысы (1996-2002), Парламент Сенатының депутаты (2002-2015).
Шыққан руы Адай. Атақты қаламгердің әдебиетке құмарлығы мектеп қабырғасында басталады. 1957 жылы 5 мамыр «Лениншіл Жастың» белсенді ауылдық тілшісі ретінде Қазақстан Комсомолы Орталық Комитетінің мақтау қағазымен марапатталады.
1957 жылы Қазақ Мемлекеттік Университетінің филология факультетіне түседі. Университетте әдебиет бірлестігін басқарып, жас талаптар шоғырын жарыққа шығарады. Соңғы курста оқып жүріп, «Қазақ әдебиеті» газетінде қызмет атқарады.
1962 - 1965 жылдар аралығында «Лениншіл Жас» газетінде бөлім меңгерушісі болып істеді.
1965-1968 жылдары ҚазКСР Мәдениет министрлігінде, 1968-1970 жылдары Кеңес армиясының қатарында,
1970-1975 жылдары «Қазақфильм» студиясында бас редактор,
1975-1984 жылдары Қазақстан КП ОК мәдениет бөлімінде нұсқаушы, сектор меңгерушісі,
1984-1986 жылдары ҚазКСР Мәдениет министрінің орынбасары,
1986-1988 жылдары Қазақстан жазушылар одағы басқармасының 2-ші хатшысы,
1989-1990 жылдары ҚазКСР тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау қоғамы Орталық кеңесінің төралқа төрағасы,
1990 жылы Қазақстан КП ОК бөлім меңгерушісі.
1991 жылы Қазақстан Республикасы Жоғары Кеңесінің Мәдениет, тіл және ұлтаралық қатынастарды дамыту жөніндегі комитеттің төрағасы,
1992-1993 жылдары «Егемен Қазақстан» газетінің бас редакторы,
1993-1995 жылдары Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі.
1994-1995 жылдары Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің төрағасы,
1996-2002 жылдары Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы болып істеді.
2002 жылдан бастап Қазақстан Республикасының Парламенті Сенатының депутаты. Әбіш Кекілбайұлы Қазақстан Жоғарғы Кеңесіне екі рет, Мәжілісіне бір рет баламалы негізде депутат болып сайланады.
Қабдолов Зейнолла (1927—2006) — жазушы, әдебиет зерттеушісі, ұстаз, филология ғылымының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Ғылым академиясының академигі, Қазақстанның Халық жазушысы, Қазақ және Қырғыз Республикаларының еңбек сіңірген ғылым қайраткері. Атырау облысы Мақат ауданының Доссор кентінде дүниеге келген. 1945 жылы қазіргі әл Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік ұлттық университетінің филология факультетіне оқуға түсіп, 1950 жылы үздік дипломмен бітірген. Осы білім ордасында елу жылдан астам үздіксіз білім және ғылым жұмыстарын қатар жүргізген.
Ширек ғасыр бойы әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық мемлекеттік университетінің әдебиет кафедрасын басқарып, бірнеше жыл «Жұлдыз» журналы мен «Қазақ әдебиеті» газетінің бас редакторы, Қазақстан Жазушылар одағының хатшысы міндеттерін негізгі қызметімен қоса атқарған.
«Ұшқын» және «Жалын» романдарының, «Адам», «Сыр» атты жинақтарына енген әңгіме-очерктері мен Қазақтың М.Әуезов атындағы академиялық және бірнеше облыстық театрлардың сахналарында қойылған «Сөнбейтін от» драмасының авторы. «Менің Әуезовым» романы үшін 1998 жылы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығы берілді. Өмірінің соңына дейін Қазақ мемлекеттік ұлттық университеті жанындағы филология ғылымдары докторы дәрежесін тағайындау жөніндегі тұрақты диссертациялық кеңестің төрағасы қызметін атқарған.
Басқа да көптеген еңбектері: екі томдық шығармалары, «Елеусіз қалған есіл ер» пьесалар жинағы, «Менің Әуезовым», «Ұшқын», «Жалын» романдары, таңдамалы шығармалар, бес томдық алғашқы кітаптары «Жазушы», «Санат» баспаларынан әр жылдары басылып шыққан.
Аударма жұмыстарымен де айналысып, А.Пушкиннің «Балықшы мен балық» ертегісін, Н.Гогольдің мақалалары мен хаттарын, В.Добровольскийдің «Сұр шинельді үш жігіт», В.Закруткиннің «Судағы станица» романдарын, А.Островскийдің «Ұшынған ақша», М.Горькийдің «Күн перзенттері», Н.Хикметтің «Елеусіз қалған есіл ер» пьесаларын қазақ тіліне аударған.
«Халықтар достығы», «Құрмет», «Парасат» ордендерімен, көптеген медальдармен және Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамоталарымен марапатталған. Қазақстан Республикасы Ғылым академиясының Ш.Уәлиханов атындағы Бірінші дәрежелі сыйлығының лауреаты. Көркем шығармалары бірнеше шетел тілдеріне аударылған.

Бабажанов Мұхамед-Салық (1832-1871)— этнограф, қоғам қайраткері, ағартушы. Ордадағы орыс-қазақ мектебінде бастауыш білім алып,оны 1845 жылы тәмәмдайды,алты жылдан соң Орынбордағы Неплюев кадет корпусының Азия бөлімшесін бітіреді. 1852-1855 жылдары Орынбор шекара комиссиясы кеңесінде,1855-1861 жылдары Ішкі Орданың уақытша кеңесінде кеңесші болып қызмет атқарады. 1866-1871 жылдары Ішкі Орданың Қамыс-Самар бөлімін басқарады.Ол көне ескерткіштерді зерттеумен шұғылданған және халық ауыз әдебиетін жинаумен айналысқан.
1852-55 ж. Орынбор шекаралық комиссиясының кеңсесінде қызмет етті.
1855 ж. Ішкі Орда қазақтарының толқуына қатысты деген желеумен қызметінен қуылып, 2 ай абақтыда отырды.
1855-61 ж. Ішкі Орданы басқару жөнінде Уақытша кеңестің кеңесшісі болды.
1862 ж. қызметтен кетіп, 1866 жылға дейін мал шаруашылығымен шұғылданды.
1866-71 ж. Ішкі орданың Қамыс-Самар бөлімшесінің басшысы қызметін атқарды.
Бабажанов қазақтың салт-дәстүрі, шаруашылығы, діни нанымы, аңшылық кәсібі жөнінде еңбектер жариялады. Халықтың көне тарихи мұраларын, аңыз-ертегілерін, өлең-жырларын, мақал-мәтелдерін жинап, зерттеді. Ресей музейлері мен ғылыми мекемелеріне қазақ тарихы мен тұрмысына қатысты археологиялық, этнографиялық жәдігерлер жіберді. 1861 ж. Орыс географиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Этнография бөлімінің жұмысына елеулі үлес қосқаны үшін 1862 ж. аталмыш қоғамның күміс медалімен марапатталды. Бабажанов — ғылыми еңбектері үшін ресми марапатталған тұңғыш қазақ.
Ол Ресей империясының қазақ елін отарлау саясатына наразылық танытқан мақалалар да жазды.
Белгілі ғалым М.Бабажановтың жазған ғылыми еңбектері, табыстары айта берсек өте мол. Нарын құмынан табылған әйел мүсініндегі балбал тас үшін ол күміс медальға ие болды. «Заметки киргиза о киргизах» («Қазақтың қазақтар туралы жазбалары») 1861 жылы Санкт-Петерборда басылған. Сонымен бірге ғалымның батыс қазақ жерінің кен байлығы, географиялық ерекшеліктері топономика, этнография, тарих саласындағы еңбектері де бар.

19 ғасырдың екінші жартысында өмір сүрген көрнекті ақын Мұрат Мөңкеұлы 1843 жылы қазіргі Атырау облысының Қызылқоға ауданына қарасты Қарабау ауылында дүниеге келген. Жастайынан жетім қалған бала Мұрат ағасының қолында тәрбиеленеді.
Алғашқы білімін ауыл молдасынан алып, сонда араб тілін үйренеді. Бала кезінен бастап өлең жазуды қолға алған Мөңкеұлы өз ортасында «ақын бала» атанып кетеді. Өз заманында Есет би мен Абыл ақыннан өнеге алып, Мұрын жырау Сеңгірбайұлына ұзтаздық еткен. 1860 жылы Жылқышы ақынмен кездескен болашақ ақын сол сәттен бастап айтыстарға қатыса бастайды.
Ол 17 жасында Жылқышы ақынмен, 20 жасында Бала Оразбен жиырма бесінде Жаскелең, Жантолы, Шолпан, Тыныштық сынды ақындармен айтысып, шаң қақтырған жеңімпаз атанады. Бұл айтыстар Мұратқа нағыз поэтикалық шеберлік мектебінен өтуге көмектесті. Өжет мінезі, қағытпаға жүйріктігі, тапқырлығымен ерекшеленген Мөңкеұлы әрдайым биіктерден көрінді. Мұрат Мөңкеұлы есімі әдебиет тарихында айтыс өнерінің асқан шебері ретінде ғана емес, сондай-ақ үлкен эпик ақын ретінде де қалды.
Мұрат қазақ әдебиеті тарихындағы айтулы тұлғалардың бірі, зар заман ақындарының ішіндегі аса белді өкілі. Жас шағында белгілі Есет шешеннен өнеге алады. Ерекше дарын иесі Мұрат Мөңкеұлы халықтың рухани байлығы мен батырлар жырын жатқа біліп өседі. Сыпыра жырау, Асан қайғы, Қазтуған, Жиембет, Шалкиіз және тағы басқа да тарихи тұлғалардың шығармалары бізге осы Мұрат ақынның айтуымен жеткенін бірі білсе, бірі білмейді.
Қазақтың ақын ұлы ел тарихын әсерлі де мәнді шығармаға айналдырып, көпке насихаттап кеткен. Мұрат Мөңкеұлы елінің тәуелсіздігін аңсап, бодандыққа қарсы жыр толғады. Осылайша, зар заман ақыны атанды. Ата-қонысының талауға түскеніне налыған ақын өзі туып өскен даланың кешегі күнін сағынышпен еске алады.
Мұрат өз өлеңдерінде туған жеріне деген сүйіспеншілікті, ерлік пен батылдылықты жырлап, тарихқа бет бұрды. Атап айтқанда, Мөңкеұлы өмірдің өтпелі кезеңі, уақытша әлемнің өзгермелілігі туралы айтады.Мұрат Мөңкеұлының шоқтығы биік шығармасы «Үш қиян». Мұнда ақын ескі дәстүрдің ісгесі шайқалғанын, адамдардың ниетінің бұзылуын сөз етеді. Құнарлы қоныстарды тартып алған отарлау нәтижесінде тұрмысы нашарлап, тығырыққа тірелген ел тағдыры ақынды тербентпей қоймады.
Зар заман ақындарының ішінде Мұраттың ерекшелегі ол арғы тарихты да қозғап, үн шертті. Ол ұдайы елдік, ерлік жайын назарда ұстап сөйлеген, шығармашылық ауқымы өте кең мықты тұлғаның бірі. «Үш қиян» толғауы мен «Сарыарқа», «Әттең, қапы дүние-ай», «Қазтуған» жырлары бір-бірімен үндес. Бұл шығармалардың басты тақырыбы жер дауы, құтты қоныс жайы.
Ол «Қарасай-Қази», «Шәлгез», «Ғұмар Қазиұлына айтқаны» жырларына діни аңыздарды негіз еткен. Майталман жыршы, термеші ретінде де танылған Мұрат Мөңкеұлы «Өлім», «Қыз», «Арғымақ сыйлап не керек», «Аттан сұлу болар ма?», «Жалғаншы фәни жалғанда» атты термелердің авторы.
Ақын өзінің шығармаларында кітап поэзиясының стилін қолданды. Мәселен, «Қыз» поэмасында Мұрат жас сұлудың бейнесін жасайды. «Үш қиян» поэмасында халықтың жағдайын, өз армандары мен жақсы өмірге деген үмітін суреттейді. Бұл шығарманың маңыздылығы онда ақынның идеологиялық қарама-қайшылықтары айқын көрінеді.
Рулық араздықтан және дұшпандықтан арылу мәселесіне қатысты ақын «Сарыарқа» толғауын жазды. Онда Мөңкеұлы қазақтарды өзінің даму жолында ескінің барлық жұғындысын жойып, сыпыруға шақырады. Ал білімді болмайынша елінің өркендей қоймасын түсінген ақын халықты оқу-білімге шақырып, «Оқудан қайтқан азаматқа» өлеңін жазды.
Сондай-ақ, «Қазтуған» поэмасында және «Қарасай-Қазы» қисса-дастанында Мұрат Мөңкеұлы қазақ халқының өткен уақыттағы тарихи оқиғаларын баяндайды. Бұл шығармалар автор өз халқының жалынды патриоттары, туған жерінің батыл және ержүрек қорғаушылары ретінде көрсететін батырларға арналған.
Жалынды ақын өз шығармаларында ғасырлар бойы ұрпақтан-ұрпаққа беріліп келе жатқан әдет-ғұрыптар мен наным-сенімдерді қолдануға тырысады. Сонымен қатар, ақын кейіпкерлерді қалыптастыруда шынайылыққа, нақтылыққа, айқындылыққа ұмтылып, өз ойын жеткізу үшін прогрессивті тәсілдерді қолданды. Мұрат Мөңкеұлы қазақ әдеби тілінің дамуына үлкен үлес қосты.
Ақынның шығармаларында кедейлердің зұлым адамдарға, әсіресе патшалық билікке қарсы наразылықтары айқын көрінеді. Мұрат Мөңкеұлы маңызды мәселелерді көтерді және оларды түсінуге тырысып, жиі өз халқының өткеніне жүгінетін. Сондықтан да оның
шығармашылығында өткен мен бүгінгінің арасындағы байланыс айқын көрініп тұрады.
Жантөрин Нұрмұхан Сейітахметұлы (1928-1990) — актер, режиссер. Қазақ КСРнің Халық әртісі (1966). Қазақ КСРның Мемлекеттік сыйлығының иегері.
Мектепті бітіріп Алматыға жол тартқан Н.Жантөрин киномеханиктер дайындайтын мектепке түскен, осы кезде тағдырдың өзі оның бойындағы әртістік қасиетін көре білген ұстаздарға жолықтырып, Алматының актерлер дайындайтын мектебінің студенті болады. Кешікпей Ташкент театр өнері институтының актерлік факультетінің 3-ші курсына қабылданып, 1952 ж. бітіріп шығады.
1952—1967 жж. және 1988 ж. өмірінің соңына дейін қазақ драма театрының сахнасында өнер көрсетті. 1967—1988 жж. "Қазақфильм" киностудиясында актер болды. Режиссер Б.Мансұров қойған "Сұлтан Бейбарыс" (1989 ж.) фильміндегі Бейбарыс бейнесі — тек Жантөриннің емес, қазақ киносының ірі табысы болды. Бұл образ актер шеберлігінің шырқау шыңына айналды. Ол осы рөлі үшін кеңес киносы актерлерінің бүкілодақтық "Созвездие — 90" фестивалінде "Актер мамандығына қосқан аса зор үлесі үшін" сыйлығын жеңіп алып, арнайы дипломмен марапатталды.
Режиссер ретінде Цой Гук Инмен бірлесіп “Орман балладасы” (1972), Н.Жайнақовпен бірге “Медальдың үшінші жағы” (1976) фильмдерін қойды. 1959 жылы Қазақ КСРнің Еңбек сіңірген артисі (құрметті атағы);
1959 жылы КСРОның Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды. 1966 жылы Қазақ КСРнің Халық артисі (құрметті атағы);
1970 жылы «Қажырлы еңбегі үшін Лениннің туғанына 100 жыл» құрмет белгісі (медалі); 1978 жылы Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасы.
1988 жылы КСРОның Халықтар Достығы Орденінің иегері атанды.
КСРОның Еңбек Қызыл Ту орденін екінші мәрте алған.
КСРО және Қазақ КСР Жоғарғы кеңесінің құрмет грамотасымен марапатталған.


























